เครียดจนผมร่วง เกิดจากอะไร ทำอย่างไรดี?
ความเครียดทำให้ผมร่วงได้จริง บทความทบทวนวรรณกรรมเรื่องผมร่วงชั่วคราวปี 2020 ในวารสาร Cureus อธิบายว่าความเครียดทางอารมณ์หรือทางร่างกาย ทำให้เส้นผมจำนวนมากเข้าสู่ระยะพักพร้อมกัน ผมจึงร่วงทั่วศีรษะมากขึ้นในราว 2 ถึง 3 เดือนหลังสิ่งกระตุ้น บทความเดียวกันระบุว่าแบบที่พบบ่อยซึ่งเป็นช่วงสั้น ๆ มักเป็นไม่เกิน 6 เดือน และดีขึ้นในราว 95% ระหว่างรอ ให้ดูแลเส้นผมอย่างเบามือ ดูแลความเครียดไปพร้อมกัน และไปพบแพทย์ถ้าผมร่วงเป็นหย่อมหรือเป็นกระจุก หนังศีรษะคันและแสบร้อน หรือยังร่วงมากนานเกิน 6 เดือน
เรื่องมักเป็นแบบนี้ งานหนักติดกันหลายเดือน สอบ ย้ายบ้าน เลิกกับแฟน หรือสูญเสียคนในครอบครัว แล้วพอทุกอย่างเริ่มสงบ ท่อระบายน้ำในห้องน้ำกลับเต็มไปด้วยเส้นผม บทความนี้อธิบายว่าทำไมผมถึงร่วงทีหลัง มักเป็นนานแค่ไหน ทำอะไรได้บ้าง และเมื่อไรควรไปพบแพทย์ จากคำแนะนำของ NHS สหราชอาณาจักร สถาบันสุขภาพแห่งชาติของสหรัฐฯ (NIH) แพทย์ผิวหนังของโรงพยาบาลรามาธิบดี และบทความทบทวนงานวิจัย ใช้ได้ทั้งผู้หญิงและผู้ชาย ส่วนสาเหตุผมร่วงในผู้หญิงทั้งหมด อ่านได้ในสาเหตุผมร่วงผู้หญิง ร่วงแค่ไหนผิดปกติ?
| ช่วงที่พบบ่อย | สิ่งที่อาจสังเกตเห็น | สิ่งที่เริ่มทำได้ |
|---|---|---|
| ช่วงหนักหลายเดือน เช่น งาน สอบ เรื่องเงิน เลิกรา หรือการสูญเสีย | 2 ถึง 3 เดือนต่อมา เห็นผมบนหมอน ในหวี หรือในท่อระบายน้ำมากขึ้น ร่วงทั่วศีรษะ | ย้อนดูช่วง 2 ถึง 4 เดือนที่ผ่านมา แล้วจดวันที่ไว้ |
| ไข้สูงหรือการผ่าตัด | แบบเดียวกัน หลังหายป่วยไปแล้วหลายสัปดาห์ถึงหลายเดือน | จดวันที่ไว้ และบอกแพทย์ |
| ผมร่วงระหว่างที่ยังเครียดอยู่ | รู้สึกแย่เรื่องผมเพิ่มจากเรื่องอื่น ๆ | ดูแลความเครียด และพูดคุยกับใครสักคน |
| ร่วงเป็นหย่อม เป็นกระจุก หรือหนังศีรษะคันแสบร้อน | ผมร่วงที่ไม่เหมือนการร่วงทั่วศีรษะ | ไปพบแพทย์ |
ถ้าช่วงที่หนักคือการคลอดลูก อ่านได้ในหลังคลอดผมร่วงเยอะมาก นานแค่ไหน ดูแลอย่างไร?
เครียดจนผมร่วง เป็นไปได้จริงไหม?
เป็นไปได้ NHS ของสหราชอาณาจักรระบุว่าความเครียดเป็นสาเหตุหนึ่งของผมร่วงชั่วคราว และ MedlinePlus ของหอสมุดแพทยศาสตร์แห่งชาติสหรัฐฯ ก็ระบุความเครียดไว้เป็นสาเหตุหนึ่งเช่นกัน บทความใน Cureus ระบุว่าความเครียดทางอารมณ์และทางร่างกาย เป็นปัจจัยที่กระตุ้นให้เกิดผมร่วงชั่วคราวแบบนี้ได้
ความเครียดไม่ได้มีแค่ทางใจ
แพทย์ผิวหนังของโรงพยาบาลรามาธิบดี อธิบายว่า "ความเครียด" ในที่นี้ไม่ได้หมายถึงความเครียดทางจิตใจอย่างเดียว แต่รวมถึงความเครียดทางร่างกายและการเจ็บป่วยด้วย เช่น การเป็นไข้สูง การผ่าตัด การคลอดบุตร และการอดอาหารอย่างหนัก
นักวิจัยพูดถึงความเครียดกับเส้นผมว่าอย่างไร
บทความปี 2004 ของ Hadshiew, Paus และคณะ จากมหาวิทยาลัยฮัมบูร์ก ระบุว่าความเครียดถูกมองว่าเป็นสาเหตุหนึ่งของผมร่วงมานานแล้ว และงานวิจัยในหนูทดลองสนับสนุนความเชื่อที่มีมานานว่าความเครียดยับยั้งการเจริญของเส้นผมได้ งานเหล่านี้ทำในสัตว์ จึงบอกได้แค่กลไกที่เป็นไปได้ ไม่ได้บอกว่าเกิดแบบเดียวกันในทุกคน
ผมร่วงจากความเครียดมีลักษณะอย่างไร
แพทย์ผิวหนังของโรงพยาบาลรามาธิบดีอธิบายว่าผมร่วงแบบนี้จะบางลงทั่วทั้งศีรษะ ส่วนผมที่ร่วงเป็นหย่อมกลม ๆ เป็นอีกลักษณะหนึ่ง และเป็นเหตุผลที่ควรไปพบแพทย์
ทำไมผมถึงร่วงหลังช่วงเครียดผ่านไปหลายเดือน?
เพราะวงจรของเส้นผม บทความใน Cureus อธิบายไว้ 3 ระยะ
| ระยะ | นานราว | สัดส่วนของผมบนหนังศีรษะ |
|---|---|---|
| ระยะเจริญเติบโต | 2 ถึง 5 ปี | ราว 90% |
| ระยะเปลี่ยนผ่าน (สั้น ๆ ก่อนเข้าระยะพัก) | 3 ถึง 6 สัปดาห์ | ส่วนน้อย |
| ระยะพัก ก่อนเส้นผมหลุดร่วง | 3 ถึง 5 เดือน | ราว 10% |
ช่วงเวลาที่ห่างกัน
เหตุการณ์ที่ทำให้เครียดหนัก ทำให้เส้นผมที่กำลังเติบโตจำนวนมากเข้าสู่ระยะพักพร้อมกัน เส้นผมเหล่านี้ยังติดอยู่ในรูขุมขนจนระยะพักสิ้นสุด แล้วจึงหลุดร่วงพร้อมกัน บทความใน Cureus ระบุว่าผมมักร่วงราว 2 ถึง 3 เดือนหลังสิ่งกระตุ้น ส่วนบทความทบทวนปี 2015 ของ Malkud จากอินเดีย ระบุว่าราว 3 ถึง 4 เดือน ถึงตอนนั้น ช่วงเครียดอาจผ่านพ้นไปแล้ว
ทำไมถึงหาสาเหตุไม่เจอ
บทความใน Cureus ระบุว่าราว 1 ใน 3 ของผู้ที่มีผมร่วงแบบนี้ (ราว 33%) หาสาเหตุไม่พบ การจดว่าเกิดอะไรขึ้นบ้างในช่วง 2 ถึง 4 เดือนก่อนหน้า เป็นวิธีที่ง่ายที่สุดในการดูว่าช่วงเครียดตรงกับช่วงที่ผมร่วงหรือไม่
เครียดจนผมร่วง จะเป็นนานแค่ไหน ผมจะขึ้นใหม่ไหม?
ส่วนใหญ่ผมร่วงจะค่อย ๆ หยุด และผมขึ้นใหม่เมื่อสาเหตุผ่านไป
| คำถาม | แหล่งข้อมูลว่าอย่างไร | ที่มา |
|---|---|---|
| เริ่มร่วงเมื่อไร | 2 ถึง 3 เดือนหลังสิ่งกระตุ้น | Cureus 2020 |
| 3 ถึง 4 เดือนหลังสิ่งกระตุ้น | Malkud 2015 | |
| เป็นนานแค่ไหน | แบบที่พบบ่อยเป็นไม่เกิน 6 เดือน | Cureus 2020 |
| จะดีขึ้นไหม | แบบที่พบบ่อยซึ่งเป็นช่วงสั้น ๆ ดีขึ้นในราว 95% | Cureus 2020 |
| หลังสาเหตุผ่านไป | หายได้เองภายใน 6 เดือน | โรงพยาบาลรามาธิบดี |
| สัญญาณว่าผมขึ้นใหม่ | ผมเส้นสั้น ๆ งอกบริเวณแนวผมด้านหน้า | Cureus 2020 |
ถ้าร่วงนานกว่านั้น
บทความใน Cureus อธิบายว่าผมร่วงที่นานเกิน 6 เดือนเป็นอีกแบบหนึ่งที่เป็นนานกว่า ถ้าผ่านไป 6 เดือนแล้วยังร่วงมาก ให้ไปพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุอื่น
ระหว่างที่เครียดจนผมร่วง ควรทำอย่างไร?
มีสองเรื่อง คือ ไม่ให้เสียเส้นผมเพิ่มจากการดึงและการขาดหัก และดูแลความเครียดไปพร้อมกัน
ดูแลเส้นผมอย่างเบามือ
สระผมและใส่ครีมนวดด้วยปลายนิ้ว หวีด้วยนิ้วหรือหวีซี่ห่าง ปล่อยให้ผมแห้งเองหรือใช้ไดร์ลมอุ่นระดับต่ำ และเลี่ยงการมัดหางม้า มวยผม หรือถักเปียตึง ๆ ทุกวัน รายละเอียดเพิ่มเติมอ่านได้ในผมร่วงเยอะมาก ร่วงกะทันหัน ควรทำอะไรก่อน?
ดูแลความเครียด
NHS แนะนำ10 วิธีรับมือกับความเครียด เช่น
- ขยับร่างกาย การออกกำลังกายไม่ได้ทำให้ความเครียดหายไป แต่ช่วยลดความรุนแรงทางอารมณ์ลงได้บ้าง
- ควบคุมในส่วนที่ควบคุมได้
- พูดคุยกับเพื่อน ครอบครัว หรือเพื่อนร่วมงาน
- แบ่งเวลาให้ตัวเอง
- ไม่พึ่งแอลกอฮอล์ บุหรี่ หรือคาเฟอีนเพื่อรับมือ
- ยอมรับในสิ่งที่เปลี่ยนแปลงไม่ได้
เอกสารเรื่องความเครียดของสถาบันสุขภาพจิตแห่งชาติสหรัฐฯ (NIMH) แนะนำเพิ่มเติมให้นอนเป็นเวลา กินข้าวให้ตรงมื้อ เขียนบันทึก และติดต่อเพื่อนหรือคนในครอบครัวที่ช่วยให้รับมือได้ ถ้าความเครียดสะสมไปเรื่อย ๆ อ่านต่อได้ในเครียดสะสม สังเกตอย่างไร ดูแลตัวเองอย่างไรดี?
ความกังวลเรื่องผมก็เป็นส่วนหนึ่ง
ผมร่วงเองก็เพิ่มความเครียดได้ บทความใน Cureus ก็ระบุว่าความเกี่ยวข้องกับความเครียดทางอารมณ์ยังไม่ชัดเจน เพราะการที่ผมร่วงเองก็ทำให้เครียดได้ บทความปี 2004 จากฮัมบูร์กระบุว่าผมร่วงทำให้เกิดความวิตกกังวลและความทุกข์ใจมากกว่าที่ความรุนแรงซึ่งมองเห็นได้จะบ่งบอก และบทความทบทวนปี 2019 ของ Rebora จากอิตาลี ระบุว่าผมร่วงมากผิดปกติส่งผลต่อจิตใจได้อย่างลึกซึ้ง และควรได้รับความใส่ใจ เวลา และความเข้าใจ เอกสารของ NIMH แนะนำให้ขอความช่วยเหลือเมื่อความเครียดกระทบชีวิตประจำวัน ถ้าความกังวลเรื่องผมเริ่มกระทบชีวิตประจำวัน ให้พูดคุยกับคนใกล้ตัวหรือผู้เชี่ยวชาญ NHS ระบุว่าถ้าผมร่วงทำให้ทุกข์ใจ แพทย์อาจช่วยให้ได้รับการปรึกษา และการเข้ากลุ่มคนที่มีปัญหาเดียวกันก็ช่วยได้
จดบันทึกไว้
จดว่าช่วงเครียดเกิดขึ้นเมื่อไร เริ่มสังเกตว่าผมร่วงมากขึ้นเมื่อไร และมียาใหม่ การทำผม หรือทรงผมใหม่หรือไม่ ถ่ายรูปแสกผมและแนวผมด้านหน้าในแสงเดียวกันทุกไม่กี่สัปดาห์ จะเห็นความเปลี่ยนแปลงได้ง่ายขึ้น
เครียดจนผมร่วง แบบไหนควรไปพบแพทย์?
ไปพบแพทย์ได้ทุกเมื่อที่กังวลเรื่องเส้นผม nidirect เว็บไซต์ข้อมูลสุขภาพของรัฐบาลไอร์แลนด์เหนือ แนะนำให้ไปพบแพทย์ถ้า
- ผมร่วงกะทันหัน
- ผมร่วงเป็นหย่อม
- ผมหลุดเป็นกระจุก
- หนังศีรษะคันและแสบร้อนร่วมด้วย
- รู้สึกกังวลเรื่องผมร่วง
บทความใน Cureus จัดผมร่วงที่นานเกิน 6 เดือนเป็นอีกแบบหนึ่งที่เป็นนานกว่า ถ้ายังร่วงมากต่อเนื่องเกิน 6 เดือน จึงเป็นอีกเหตุที่ควรไปพบแพทย์
NHS แนะนำให้พบแพทย์เพื่อหาสาเหตุก่อนไปคลินิกรักษาผมเชิงพาณิชย์
เรื่องความเครียด
NHS แนะนำให้ไปพบแพทย์ถ้ารู้สึกรับมือกับความเครียดไม่ไหว หรือสิ่งที่ลองทำเองไม่ได้ช่วย เอกสารของ NIMH แนะนำให้ขอความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญ ถ้าความเครียดกระทบชีวิตประจำวัน ทำให้หลีกเลี่ยงสิ่งต่าง ๆ หรือดูเหมือนอยู่กับเราตลอดเวลา
ถ้าใช้ยาเป็นประจำ
ถ้าคิดว่ายาที่ใช้อยู่อาจเกี่ยวกับผมร่วง ให้ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร แทนการหยุดยาเอง
คำถามที่พบบ่อย
เครียดจนผมร่วง เป็นไปได้จริงไหม?
ทำไมผมร่วงหลังจากช่วงเครียดผ่านไปหลายเดือนแล้ว?
เครียดจนผมร่วง ผมจะขึ้นใหม่ไหม?
ผมร่วงวันละกี่เส้นถึงถือว่าปกติ?
ระหว่างที่เครียดจนผมร่วง ควรทำอย่างไร?
เครียดจนผมร่วง แบบไหนควรไปพบแพทย์?
- NHS: Hair loss ↗
- nidirect (Northern Ireland government): Hair loss ↗
- MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine): Hair loss ↗
- ผศ.นพ.วาสนภ วชิรมน แผนกผิวหนังและเลเซอร์ ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี: ปัญหาเส้นผมและหนังศีรษะ (@Rama) ↗
- Asghar F, et al. Cureus, 2020 ↗
- Malkud S. J Clin Diagn Res, 2015 (PubMed) ↗
- Hadshiew IM, Foitzik K, Arck PC, Paus R. J Invest Dermatol, 2004 (PubMed) ↗
- Rebora A. Clin Cosmet Investig Dermatol, 2019 (PubMed) ↗
- NHS: Stress ↗
- NHS: 10 stress busters ↗
- National Institute of Mental Health (NIH): I'm So Stressed Out! Fact Sheet ↗
เราใช้คุกกี้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้งานเว็บไซต์ เมื่อคุณกดยอมรับ เราจะสามารถแสดงเนื้อหาที่ตรงกับความสนใจของคุณได้มากขึ้น และหากต้องการเปลี่ยนความยินยอม สามารถทำได้ทุกเมื่อโดยคลิก “การตั้งค่าคุกกี้” นโยบายการใช้คุกกี้
