ผมร่วงเยอะมาก ร่วงกะทันหัน ควรทำอะไรก่อน?

ถ้าผมร่วงเยอะมากขึ้นกะทันหัน ให้เริ่มจากดูว่าผมร่วงแบบไหน ร่วงทั่วศีรษะหรือร่วงเป็นหย่อม แล้วย้อนนึกถึงช่วง 2 ถึง 4 เดือนที่ผ่านมาว่ามีเรื่องที่หนักต่อร่างกายหรือจิตใจหรือไม่ เช่น เจ็บป่วย เครียดหนัก คลอดลูก หรือน้ำหนักลด NHS ของสหราชอาณาจักรระบุว่าผมร่วงส่วนใหญ่เป็นแค่ช่วงหนึ่งแล้วผมขึ้นใหม่ หรือเป็นไปตามวัย ระหว่างนี้ให้สระ หวี และเป่าผมอย่างนุ่มนวล เลี่ยงทรงผมที่ดึงแน่นและความร้อนสูง และพบแพทย์ถ้ากังวล โดยเฉพาะถ้าร่วงกะทันหัน ร่วงเป็นกระจุกหรือเป็นหย่อม หรือหนังศีรษะคันและแสบร้อน

บทความนี้ใช้ได้ทั้งผู้หญิงและผู้ชาย ถ้าอยากรู้สาเหตุแต่ละข้อในผู้หญิงอย่างละเอียด อ่านได้ที่ สาเหตุผมร่วงผู้หญิง ร่วงแค่ไหนผิดปกติ? ส่วนผู้ชายที่ผมค่อย ๆ บางลงตรงขมับหรือกลางศีรษะ อ่านได้ที่ อายุ 30 เริ่มหัวเถิก ผู้ชายดูแลตัวเองอย่างไร?

ผมร่วงแค่ไหนถึงเรียกว่าร่วงเยอะ?

NHS ระบุว่าผมร่วงวันละ 50 ถึง 100 เส้นเป็นเรื่องปกติ และมักไม่ทันสังเกต ส่วน MedlinePlus ของหอสมุดแพทยศาสตร์แห่งชาติสหรัฐฯ ระบุว่าคนเราผมร่วงจากหนังศีรษะได้ถึงวันละ 100 เส้น และในคนส่วนใหญ่ผมเหล่านั้นขึ้นใหม่ คำว่า "ร่วงเยอะ" จึงหมายถึงร่วงมากกว่าปกติของตัวเองอย่างชัดเจน เช่น

• เห็นผมบนหมอน หวี หรือในท่อระบายน้ำมากกว่าปกติหลายวันติดกัน
• ผมหลุดติดมือเป็นกำเวลาสระ หวี หรือเอามือสางผม
• มัดผมแล้วรู้สึกว่าหางม้าเล็กลง หรือเห็นหนังศีรษะตรงแสกหรือไรผมชัดขึ้น

ร่วงทั่วศีรษะ หรือร่วงเป็นหย่อม?

ลักษณะการร่วงเป็นสิ่งแรกที่ควรดู เพราะทำให้รู้ว่าควรทำอะไรต่อ อาการในตารางที่ระบุว่า "พบแพทย์" เป็นสัญญาณที่ nidirect เว็บไซต์ข้อมูลของรัฐบาลไอร์แลนด์เหนือ แนะนำให้ไปพบแพทย์

ผมร่วงเยอะกะทันหัน ควรย้อนดูอะไรก่อน?

บทความทบทวนงานวิจัยเรื่องผมผลัดชั่วคราวใน Cureus ปี 2020 ระบุว่าผมมักเริ่มร่วงหลังเหตุการณ์ที่เป็นตัวกระตุ้น 2 ถึง 3 เดือน เพราะผมที่ได้รับผลกระทบจะเข้าสู่ช่วงพักก่อน แล้วจึงหลุดเมื่อช่วงพักจบ หลายคนจึงไม่ได้นึกโยงสองเรื่องเข้าด้วยกัน ลองจดไว้ว่าช่วงหลายเดือนก่อนเริ่มสังเกตเห็นมีอะไรเกิดขึ้นบ้าง

เหตุการณ์ในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมา

รายละเอียดของแต่ละสาเหตุในผู้หญิงอยู่ในบทความสาเหตุผมร่วงผู้หญิง ร่วงแค่ไหนผิดปกติ? ส่วนช่วงหลังคลอดและวัยที่ฮอร์โมนเปลี่ยน อยู่ในบทความผมร่วงจากฮอร์โมนผู้หญิง ช่วงไหน นานเท่าไร?

หลังคลอด

ในแบบสอบถามผู้หญิงในญี่ปุ่นที่ตอบเมื่อ 10 ถึง 18 เดือนหลังคลอด คนที่ผมร่วงหลังคลอดตอบว่าโดยเฉลี่ยเริ่มร่วงราว 2.9 เดือนหลังคลอด ร่วงมากที่สุดราว 5.1 เดือน และหยุดราว 8.1 เดือน ผู้วิจัยระบุว่าคนที่ผมร่วงอาจตอบแบบสอบถามมากกว่าคนที่ไม่ร่วง

ถ้าใช้ยาประจำอยู่

ถ้าคิดว่ายาที่ใช้อยู่อาจเกี่ยวกับผมร่วง ให้ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเปลี่ยนแปลงอะไร ไม่หยุดยาเอง

จดบันทึกไว้

NHS ระบุว่าแพทย์อาจบอกสาเหตุของผมร่วงได้จากการดูเส้นผม การจดสิ่งเหล่านี้ไปด้วยช่วยได้

• เริ่มสังเกตว่าผมร่วงมากขึ้นราวเมื่อไร
• มีเหตุการณ์ข้างต้นในช่วง 2 ถึง 4 เดือนก่อนหน้านั้นหรือไม่
• มียาใหม่ ทรีตเมนต์ผม หรือทรงผมใหม่หรือไม่

ถ่ายรูปแนวแสกและไรผมในแสงเดียวกันเป็นระยะก็ช่วยให้เห็นการเปลี่ยนแปลงได้ชัดขึ้น

ช่วงที่ผมร่วงเยอะ ควรสระ หวี และเป่าผมอย่างไร?

ผมที่หลุดจากรากเพราะเหตุการณ์ข้างต้น ส่วนใหญ่ค่อย ๆ หยุดร่วงเองตามเวลา สิ่งที่ทำได้ระหว่างนี้คือไม่ให้เสียผมเพิ่มจากการดึงรั้งและการที่เส้นผมขาด เอกสารคำแนะนำการดูแลเส้นผมของแผนกผิวหนัง โรงพยาบาล Gloucestershire ในระบบ NHS ให้คำแนะนำไว้ดังนี้

สระผมด้วยปลายนิ้ว

เอกสารเดียวกันแนะนำให้สระผมและใส่ครีมนวดด้วยปลายนิ้ว เพราะการใช้ฝ่ามืออาจทำให้ผมเสียได้ และให้เลี่ยงการนวดหนังศีรษะตอนสระ เพราะอาจดึงเส้นผม ส่วนครีมนวดแนะนำให้ใช้ทุกครั้งที่สระ เพราะเคลือบเส้นผมให้ผิวเรียบขึ้น

หวีด้วยนิ้วหรือหวีซี่ห่าง

แนะนำให้ใช้นิ้วหรือหวีซี่ห่าง/หวีสำหรับแกะผมพันกัน แทนแปรง เพราะลดแรงกระชากและนุ่มนวลกับเส้นผมกว่า

ปล่อยให้แห้งเอง หรือใช้ไดร์ความร้อนต่ำ

เอกสารเดียวกันระบุว่าปล่อยผมให้แห้งเองตามธรรมชาติดีที่สุด การห่อผมด้วยผ้าไมโครไฟเบอร์เบา ๆ ช่วยให้แห้งเร็วขึ้น และถ้าใช้ไดร์ ให้ตั้งความร้อนและแรงลมต่ำสุดเพื่อไม่ให้เส้นผมอ่อนแอลง รายงานในวารสาร International Journal of Trichology ปี 2017 อธิบายว่าการใช้ความร้อนสูงกับผมที่ยังเปียกอาจทำให้เกิดฟองอากาศในเส้นผม และทำให้ผมแห้ง เปราะ และขาด ในผู้หญิงที่เป่าผมเปียกด้วยไดร์เป็นประจำ ผมที่ขาดกลางเส้นไม่ได้หลุดจากราก แต่ทำให้ผมดูบางลงได้

ทรงผมที่ไม่ดึงรั้ง

บทความทบทวนเรื่องผมร่วงจากทรงผมระบุว่าความเสี่ยงเพิ่มขึ้นตามแรงดึงและระยะเวลาที่ผมถูกดึง รวมถึงการยืดผมด้วยสารเคมี ทรงที่เสี่ยงที่สุดคือมวยผมหรือหางม้าที่ตึงเป็นประจำ การต่อผม และการถักเปียแน่น เอกสารของแผนกผิวหนังข้างต้นก็แนะนำให้เลี่ยงการรวบผมตึงเป็นมวย หางม้า หรือถักเปีย

ผมร่วงเยอะมาก ใช้เวลานานแค่ไหนกว่าจะกลับมา?

ผมที่ร่วงหลังเหตุการณ์ส่วนใหญ่เป็นแค่ช่วงหนึ่ง และค่อย ๆ หยุดเองเมื่อเหตุนั้นผ่านไป nidirect ก็ระบุไว้ในทำนองเดียวกัน

ระยะเวลานี้เป็นค่าเฉลี่ยจากงานวิจัย แต่ละคนต่างกันได้ ถ้าผ่านไปเกิน 6 เดือนแล้วผมยังร่วงมาก ควรพบแพทย์ บทความทบทวนใน Cureus ระบุว่าผมผลัดที่เป็นนานกว่านั้นเป็นอีกแบบหนึ่งที่เป็นต่อเนื่อง

ผมบางมาก ระหว่างรอผมกลับมา ทำอย่างไรให้ดูไม่บาง?

ระหว่างรอให้ผมร่วงหยุด การเปลี่ยนทรงผม เปลี่ยนแนวแสก หรือใส่หมวกช่วยให้ผมบางดูไม่ชัด

วิกผม

NHS อธิบายวิกผมไว้สองแบบ

ก่อนลองอะไรใหม่

ผมร่วงเกิดได้จากหลายสาเหตุ จึงควรรู้สาเหตุก่อน ก่อนเริ่มกินหรือใช้อะไรใหม่ ให้ถามแพทย์ก่อน โดยเฉพาะถ้าตั้งครรภ์ ให้นมลูก หรือใช้ยาประจำ และ NHS แนะนำให้พบแพทย์เพื่อให้รู้สาเหตุคร่าว ๆ ก่อนตัดสินใจไปคลินิกเส้นผมเชิงพาณิชย์

ผมร่วงแบบไหนควรไปพบแพทย์ และแพทย์จะดูอะไร?

ไปพบแพทย์ได้ทุกเมื่อที่กังวลเรื่องผม nidirect แนะนำให้พบแพทย์ถ้า

• ผมร่วงกะทันหัน
• มีหย่อมที่ผมหายไป
• ผมร่วงเป็นกระจุก
• หนังศีรษะคันและแสบร้อนร่วมด้วย
• กังวลเรื่องผมร่วง

และควรพบแพทย์ถ้าผ่านไปเกิน 6 เดือนแล้วผมยังร่วงไม่หยุด หรือสังเกตเห็นความเปลี่ยนแปลงอื่นของร่างกายในช่วงเดียวกัน

ไปพบแพทย์แล้วจะเจออะไร

NHS ระบุว่าแพทย์อาจบอกสาเหตุของผมร่วงได้จากการดูเส้นผม และแนะนำให้บอกแพทย์ถ้าผมร่วงกระทบต่อความรู้สึกหรือชีวิตประจำวัน การนำบันทึกและรูปถ่ายไปด้วยช่วยให้คุยกันได้ง่ายขึ้น

ถ้าผมร่วงทำให้ทุกข์ใจ

NHS ระบุว่าผมร่วงอาจทำให้ทุกข์ใจได้ และการปรึกษาผู้ให้คำปรึกษา กลุ่มช่วยเหลือกัน หรือชุมชนออนไลน์ช่วยได้