อายุ 30 เริ่มหัวเถิก ผู้ชายดูแลตัวเองอย่างไร?

ผู้ชายอายุ 30 ที่เริ่มเห็นไรผมถอยหรือกลางกระหม่อมบางลงไม่ใช่เรื่องแปลก ส่วนใหญ่เกี่ยวกับกรรมพันธุ์และอายุ ผมบางตามกรรมพันธุ์และอายุเป็นการเปลี่ยนแปลงตามธรรมชาติ สิ่งที่ทำได้ในชีวิตประจำวันคือเลี่ยงเหตุที่ทำให้ผมร่วงมากเป็นช่วง ๆ ได้แก่ ถนอมเส้นผมเวลาสระและจัดทรง จัดการความเครียดโดยไม่พึ่งบุหรี่ และถ้าคุมน้ำหนัก ให้ค่อยเป็นค่อยไป ถ้าผมร่วงเป็นหย่อม ร่วงเร็วมาก หรือคันและเจ็บที่หนังศีรษะ ควรพบแพทย์ผิวหนัง

ผู้ชายอายุ 30 เริ่มหัวเถิก เป็นเรื่องปกติไหม?

พบได้บ่อย NHS ของสหราชอาณาจักรระบุว่าผมร่วงแบบที่พบในผู้ชายเป็นผมร่วงแบบถาวรที่มักเป็นในครอบครัว ส่วน MedlinePlus Genetics ของหอสมุดแพทยศาสตร์แห่งชาติสหรัฐฯ ระบุว่าเกี่ยวกับฮอร์โมนเพศชายที่เรียกว่าแอนโดรเจน และมักพบเป็นกลุ่มในครอบครัว จึงไม่ได้เกิดจากการทำอะไรผิดในชีวิตประจำวัน

เริ่มได้ตั้งแต่อายุเท่าไร

MedlinePlus Genetics ระบุว่าผมร่วงแบบนี้เริ่มได้ตั้งแต่วัยรุ่น และในผู้ชายจะเริ่มเหนือขมับทั้งสองข้าง ไรผมถอยขึ้นไป และกลางกระหม่อมบางลง การเริ่มเห็นไรผมถอยตอนอายุ 30 ต้น ๆ จึงอยู่ในช่วงที่พบได้ทั่วไป และถ้าพ่อ พี่ชาย หรือญาติฝั่งใดฝั่งหนึ่งผมบางเร็ว ก็มีโอกาสเห็นได้เร็วเช่นกัน

หน้าตาของผมบางแบบที่เป็นตามกรรมพันธุ์

• ไรผมเหนือขมับทั้งสองข้างค่อย ๆ ถอยขึ้นไป จนแนวผมด้านหน้าเป็นรูปตัว M
• กลางกระหม่อมด้านบนศีรษะบางลงเป็นวงกลม แล้ววงค่อย ๆ กว้างขึ้นตามเวลา
• เมื่อเป็นมากขึ้น ผมที่เหลือจะอยู่รอบด้านข้างและด้านหลังเป็นรูปเกือกม้า

จุดสังเกตคือ เปลี่ยนไปช้า ๆ เป็นปี และเป็นตามรูปแบบเดิม ไม่ได้หลุดเป็นหย่อมกะทันหัน

อายุที่มากขึ้นก็มีส่วน

MedlinePlus Genetics ระบุว่าโอกาสเกิดผมร่วงแบบนี้สูงขึ้นตามอายุ และผู้ชายอายุเกิน 50 ปีมากกว่าร้อยละ 50 มีผมร่วงไม่มากก็น้อย NHS ก็ระบุว่าผมร่วงจำนวนมากเป็นส่วนหนึ่งของการมีอายุมากขึ้นตามปกติ

ผมร่วงแค่ไหนถึงผิดปกติ แยกกับผมบางตามกรรมพันธุ์อย่างไร?

NHS ระบุว่าผมร่วงวันละ 50 ถึง 100 เส้นเป็นเรื่องปกติ และส่วนใหญ่ร่วงโดยไม่ทันสังเกต การเห็นผมติดหวีหรือพื้นห้องน้ำบ้างทุกวันจึงไม่ใช่สัญญาณที่ต้องกังวล

ร่วงมากกว่าปกติเป็นอย่างไร

• เห็นผมบนหมอน หวี หรือท่อน้ำมากกว่าเดิมอย่างชัดเจนติดต่อกันหลายวัน
• ผมหลุดออกมาเป็นกระจุกเวลาสระ หวี หรือเอามือสางผม
• ผมโดยรวมบางลงทั่วศีรษะในเวลาไม่นาน ไม่ได้เป็นแค่ที่ไรผมหรือกลางกระหม่อม

เทียบให้เห็นภาพ

ตารางนี้สรุปจาก NHS, MedlinePlus Genetics และงานวิจัยเรื่องผมร่วงมากเป็นช่วงด้านล่าง แพทย์ผิวหนังเป็นผู้แยกได้ว่าเป็นผมร่วงแบบใด

อะไรทำให้ผมร่วงมากขึ้นเป็นช่วง ๆ?

NHS ระบุว่าผมร่วงที่เป็นแค่ช่วงหนึ่งเกิดได้จากการเจ็บป่วย ความเครียด และน้ำหนักที่ลดลง ส่วนงานวิจัยเรื่องผมร่วงทั่วศีรษะแบบนี้ระบุเหตุการณ์ที่หนักต่อร่างกายหรือจิตใจที่เป็นตัวกระตุ้นไว้ เช่น

เหตุการณ์ที่หนักต่อร่างกายหรือจิตใจ

• ความเครียดมาก
• เจ็บป่วยหนักที่มีไข้สูง
• ผ่าตัดนาน
• น้ำหนักลดเร็ว ไม่ว่าจะตั้งใจคุมอาหารหรือไม่

ทำไมนึกไม่ออกว่าเกิดจากอะไร

ผมที่ร่วงแบบนี้มักไม่ร่วงทันที เอกสารทบทวนที่ตีพิมพ์ระบุว่าจะเห็นผมร่วงหลังเหตุการณ์ที่เป็นตัวกระตุ้น 3 ถึง 4 เดือน หลายคนจึงไม่ได้โยงกับช่วงที่ป่วยหนักหรือช่วงที่งานหนักเมื่อหลายเดือนก่อน ลองย้อนนึกดูว่าไม่กี่เดือนก่อนมีเหตุการณ์แบบนี้หรือไม่

กลับมาได้ไหม

NHS ระบุว่าผมร่วงส่วนใหญ่ไม่จำเป็นต้องรักษา และมักเป็นแค่ช่วงหนึ่งแล้วงอกกลับมา ส่วนผมร่วงที่เกิดจากการเจ็บป่วยมักหยุดหรืองอกกลับมาเมื่อหายดีแล้ว

ถ้าผมร่วงเยอะขึ้นกะทันหัน อ่านต่อได้ที่ผมร่วงเยอะมาก ร่วงกะทันหัน ควรทำอะไรก่อน?

ในชีวิตประจำวัน ลดเหตุที่ทำให้ผมร่วงมากเป็นช่วง ๆ ได้อย่างไร?

ผมบางตามกรรมพันธุ์และอายุเป็นการเปลี่ยนแปลงตามธรรมชาติ สิ่งที่ทำได้ทุกวันคือลดเหตุที่ทำให้ผมร่วงมากเป็นช่วง ๆ และลดสิ่งที่ทำร้ายเส้นผม เช่น การสระและจัดทรงที่รุนแรง ความเครียดที่ไม่ได้จัดการ และน้ำหนักที่ลดลงเร็วเกินไป

สระผม เช็ดผม และจัดทรงอย่างถนอม

ดูแลเส้นผมอย่างถนอมในชีวิตประจำวัน ได้แก่ สระโดยไม่ขยี้แรง ซับผมด้วยผ้าขนหนูแทนการขยี้ หวีโดยไม่ดึงผมที่พันกัน และถ้าไว้ผมยาวแล้วรวบ ให้รวบหลวม ๆ ไม่ดึงให้ตึง

ความเครียด บุหรี่ และแอลกอฮอล์

NHS แนะนำวิธีจัดการความเครียดไว้หลายข้อ เช่น

• ขยับร่างกายเป็นประจำ แม้ไม่ได้ทำให้ความเครียดหายไป แต่ช่วยลดความรู้สึกที่หนักอยู่ในใจลงได้บ้าง
• คุยกับเพื่อน ครอบครัว หรือเพื่อนร่วมงาน ซึ่งช่วยให้มองปัญหาจากมุมใหม่
• แบ่งเวลาให้ตัวเองได้พัก พบปะคนอื่น หรือออกกำลังกาย
• ไม่พึ่งแอลกอฮอล์ บุหรี่ หรือคาเฟอีนเป็นทางคลายเครียด เพราะช่วยได้แค่ชั่วคราวและไม่ได้ช่วยที่ต้นเหตุ

ถ้าสูบบุหรี่อยู่และอยากเลิก ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรได้ ส่วนวิธีสังเกตความเครียดที่สะสม อ่านต่อได้ในเครียดสะสม สังเกตอย่างไร ดูแลตัวเองอย่างไรดี?

ถ้ากำลังคุมน้ำหนัก ให้ค่อยเป็นค่อยไป

งานวิจัยเรื่องผมร่วงมากหลังน้ำหนักลดระบุว่าน้ำหนักที่ลดลงเร็ว ไม่ว่าจะตั้งใจหรือไม่ เป็นหนึ่งในตัวกระตุ้น ถ้ากำลังคุมน้ำหนักอยู่ จึงควรให้น้ำหนักค่อย ๆ ลงทีละน้อย ไม่ให้ลดลงมากในเวลาสั้น ๆ

ถ้าอยากให้ผมบางดูไม่ชัด

NHS ระบุว่าผมร่วงส่วนใหญ่ไม่จำเป็นต้องรักษา ช่างตัดผมที่มีประสบการณ์แนะนำทรงที่เข้ากับแนวผมได้ NHS ระบุด้วยว่าผมร่วงทำให้ทุกข์ใจได้ ถ้าเรื่องนี้ทำให้ทุกข์ใจ แพทย์อาจช่วยหาผู้ให้คำปรึกษาได้ และการคุยกับคนที่เจอเรื่องเดียวกันก็ช่วยได้

หัวเถิกแบบไหนควรไปพบแพทย์?

NHS แนะนำให้พบแพทย์เมื่อกังวลเรื่องผมร่วง และให้พบแพทย์เพื่อหาสาเหตุก่อนไปคลินิกดูแลเส้นผมเชิงพาณิชย์ สำหรับผมบางในผู้ชาย แพทย์ผิวหนังเป็นผู้ดูได้ว่าเป็นผมบางตามกรรมพันธุ์ ผมร่วงมากเป็นช่วง หรือมีสาเหตุอื่น

อาการที่ควรพบแพทย์

NHS แนะนำให้พบแพทย์เมื่อกังวลเรื่องผมร่วง และควรไปเร็วขึ้นถ้า

• ผมร่วงไม่เป็นไปตามรูปแบบที่ค่อยเป็นค่อยไปข้างต้น เช่น ร่วงเป็นหย่อม ร่วงเร็วมาก หรือร่วงทั่วทั้งศีรษะ
• ผมหักง่ายผิดปกติ
• มีอาการคัน แดง เป็นขุย หรือเจ็บที่หนังศีรษะ
• ผมเริ่มร่วงหลังจากเริ่มใช้ยาใหม่

นอกจากนี้ ถ้าผมร่วงมากหลังช่วงเครียดหรือหลังป่วย แล้วผ่านไปหลายเดือนยังไม่ดีขึ้น ก็ควรพบแพทย์ผิวหนังเช่นกัน การพบแพทย์ตั้งแต่เนิ่น ๆ ช่วยให้รู้สาเหตุและรู้ว่าควรทำอย่างไรต่อ

ถ้าใช้ยาประจำอยู่

ถ้าใช้ยาประจำอยู่และสงสัยว่าเกี่ยวกับผมร่วง ให้ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร ไม่ควรหยุดยาเอง

จดไว้ก่อนไปพบแพทย์

• เริ่มสังเกตเห็นผมบางเมื่อไร และเป็นที่ตำแหน่งไหน
• มีคนในครอบครัวผมบางหรือหัวเถิกหรือไม่ และเริ่มตอนอายุเท่าไร
• ช่วงไม่กี่เดือนก่อนหน้า มีเครียดหนัก ป่วยมีไข้สูง ผ่าตัด หรือน้ำหนักลดมากหรือไม่
• ยาทั้งหมดที่ใช้อยู่ และผลิตภัณฑ์ทาหรือสระผมที่ใช้ประจำ

ถ้าผู้หญิงในบ้านก็กังวลเรื่องผมร่วงเหมือนกัน อ่านต่อได้ในสาเหตุผมร่วงผู้หญิง ร่วงแค่ไหนผิดปกติ?