อาหารอะไรมีวิตามินเอและเบตาแคโรทีนสูง?
วิตามินเอในอาหารมี 2 รูปแบบ อาหารจากสัตว์มีวิตามินเอในรูปพร้อมใช้ที่เรียกว่าเรตินอล ได้แก่ ตับ ปลาไหล ไข่แดง เนย ชีส และนม ส่วนอาหารจากพืชมีเบตาแคโรทีน ซึ่งเป็นสารสีที่ร่างกายเปลี่ยนเป็นวิตามินเอได้ ได้แก่ แครอท มันเทศ ฟักทอง ผักใบเขียวเข้ม เช่น ผักชี โหระพา กวางตุ้ง และผักบุ้ง รวมถึงมะม่วงสุกและมะละกอสุก เมื่อเทียบต่อ 100 กรัม ตับหมูดิบมีวิตามินเอ 6,502 ไมโครกรัม RAE และแครอทดิบมี 835 ไมโครกรัม RAE ค่าอ้างอิงสารอาหารต่อวันสำหรับคนไทย (Thai RDIs) ของวิตามินเอคือ 800 ไมโครกรัม RAE
สรุปสั้น ๆ:
- มากที่สุดต่อ 100 กรัม (เรตินอล): ตับเป็ด ตับหมู ตับวัว ตับไก่ ปลาไหล เนย ไข่แดง และชีส
- มากที่สุดต่อ 100 กรัม (เบตาแคโรทีน): แครอท มันเทศ ฟักทองบัตเตอร์นัท ผักปวยเล้ง ฟักทอง ใบผักชี โหระพา และกวางตุ้ง
- อาหารไทยที่มีงานวิจัยวัดไว้: มะม่วงไทย 9 พันธุ์ และผักที่ใช้ในอาหารไทย 20 ชนิด
- ปริมาณต่อวัน: Thai RDIs 800 ไมโครกรัม RAE
- ปริมาณสูงสุด: กำหนดไว้สำหรับเรตินอล (วิตามินเอในรูปพร้อมใช้) เบตาแคโรทีนไม่มีการกำหนด แต่คณะกรรมการอาหารและโภชนาการของสหรัฐฯ ไม่แนะนำให้คนทั่วไปรับประทานเบตาแคโรทีนเสริม ยกเว้นเพื่อเป็นแหล่งวิตามินเอ
บทความนี้รวบรวมปริมาณวิตามินเอและเบตาแคโรทีนในอาหารเป็นตาราง เรื่องโครงสร้างของเบตาแคโรทีนเทียบกับลูทีนและแอสตาแซนธิน และการนับเบตาแคโรทีนเป็นวิตามินเอ อ่านได้ในแอสตาแซนธิน เบตาแคโรทีน ลูทีน ต่างกันอย่างไร?
เรตินอลและเบตาแคโรทีนคืออะไร?
สำนักงานผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร (ODS) ของสถาบันสุขภาพแห่งชาติสหรัฐฯ อธิบายว่าวิตามินเอเป็นกลุ่มของสารเรตินอยด์ที่ละลายในไขมัน ส่วนใหญ่คือเรตินอลและเรตินิลเอสเทอร์ และระบุว่าอาหารของคนเรามีแหล่งวิตามินเอ 2 แบบ
วิตามินเอ 2 รูปแบบในอาหาร
| วิตามินเอในรูปพร้อมใช้ | แคโรทีนอยด์ที่เปลี่ยนเป็นวิตามินเอได้ | |
|---|---|---|
| คืออะไร | เรตินอลและเรตินิลเอสเทอร์ | สารสีในพืชที่ร่างกายเปลี่ยนเป็นวิตามินเอ |
| ตัวอย่างหลัก | เรตินอล เรตินิลปาล์มิเตต | เบตาแคโรทีน แอลฟาแคโรทีน เบตาคริปโตแซนธิน |
| พบในอาหารอะไร | ผลิตภัณฑ์นม ไข่ ปลา และเครื่องในสัตว์ | ผักใบเขียว ผักสีส้มและสีเหลือง ผลิตภัณฑ์จากมะเขือเทศ ผลไม้ และน้ำมันพืชบางชนิด |
| สัดส่วนที่ดูดซึมจากอาหาร (ODS) | ราวร้อยละ 75 ถึง 100 | เบตาแคโรทีน ส่วนใหญ่ราวร้อยละ 10 ถึง 30 |
| ปริมาณสูงสุด | มี (สหรัฐฯ วันละ 3,000 ไมโครกรัมสำหรับผู้ใหญ่) | ยังไม่มีการกำหนด |
ODS อธิบายว่าในลำไส้ วิตามินเอทั้งสองรูปแบบถูกดูดซึมผ่านหยดไขมันขนาดเล็กที่เรียกว่าไมเซลล์ และแคโรทีนอยด์จะถูกเปลี่ยนเป็นเรตินอลหลังการดูดซึม
วิตามินเอมีส่วนช่วยในการเจริญเติบโต และมีส่วนช่วยในการคงสภาพปกติของผิวหนังและเยื่อบุ
RAE หมายถึงอะไร?
ตารางอาหารและค่า Thai RDIs ระบุวิตามินเอเป็นไมโครกรัม RAE (retinol activity equivalents) ODS อธิบายว่าหน่วยนี้คำนึงถึงฤทธิ์ที่ต่างกันของเรตินอลและแคโรทีนอยด์ เพื่อให้ใช้ตัวเลขเดียวนับได้ทั้งสองรูปแบบ ในตารางด้านล่าง อาหารจากพืชบางชนิดจึงมีเบตาแคโรทีนหลายพันไมโครกรัม แต่มีค่า RAE น้อยกว่ามาก ส่วนคำว่า "เรตินอล" บนฉลากเครื่องสำอาง อ่านได้ในเรตินอลกับวิตามินเอจากอาหาร ต่างกันอย่างไร?
อาหารจากสัตว์อะไรมีวิตามินเอ (เรตินอล) สูง?
อาหารจากสัตว์มีวิตามินเอส่วนใหญ่ในรูปเรตินอล NHS ของอังกฤษระบุแหล่งที่ดี ได้แก่ ชีส ไข่ ปลาที่มีไขมันมาก นมและโยเกิร์ต รวมถึงตับและผลิตภัณฑ์จากตับ และระบุว่าตับเป็นแหล่งวิตามินเอที่เข้มข้นเป็นพิเศษ
ปริมาณเรตินอลต่ออาหาร 100 กรัม
ค่าในตารางมาจากฐานข้อมูล FoodData Central ของกระทรวงเกษตรสหรัฐฯ (SR Legacy) ต่ออาหาร 100 กรัมตามที่ระบุ คอลัมน์สุดท้ายเทียบค่าวิตามินเอกับ Thai RDIs 800 ไมโครกรัม RAE
| อาหาร (ตามคำอธิบายใน FoodData Central) | วิตามินเอ (ไมโครกรัม RAE) | เรตินอล (ไมโครกรัม) | เทียบกับ 800 ไมโครกรัม RAE |
|---|---|---|---|
| ตับเป็ด ดิบ | 11,984 | 11,984 | ร้อยละ 1,498 |
| ตับหมู ดิบ | 6,502 | 6,502 | ร้อยละ 813 |
| ตับวัว ดิบ | 4,968 | 4,948 | ร้อยละ 621 |
| ตับไก่ ดิบ | 3,296 | 3,290 | ร้อยละ 412 |
| ปลาไหล (หลายชนิดรวมกัน) ดิบ | 1,043 | 1,043 | ร้อยละ 130 |
| เนยเค็ม | 684 | 671 | ร้อยละ 86 |
| ไข่แดง ดิบ | 381 | 371 | ร้อยละ 48 |
| ชีสเชดดาร์ | 337 | 330 | ร้อยละ 42 |
| ไข่ไก่ทั้งฟอง ดิบ | 160 | 160 | ร้อยละ 20 |
| ปลาแมกเคอเรลแอตแลนติก ดิบ | 50 | 50 | ร้อยละ 6 |
| นมสดไขมันเต็ม (ไขมัน 3.25%) ไม่เติมวิตามินเอ | 46 | 45 | ร้อยละ 6 |
| ปลานิล ดิบ | 0 | 0 | ร้อยละ 0 |
ตับมีวิตามินเอสูงกว่าอาหารอื่นในตารางมาก เพราะตับเป็นที่ที่สัตว์เก็บสะสมวิตามินเอ ODS อธิบายว่าร่างกายคนก็เก็บวิตามินเอส่วนเกินไว้ โดยส่วนใหญ่อยู่ที่ตับเช่นกัน ในกลุ่มปลา ปลาไหลมีเรตินอลมากกว่าปลาเนื้อขาวไขมันน้อยอย่างปลานิลมาก
ทำไมนมแต่ละแบบจึงต่างกัน?
FoodData Central แยกนมที่เติมวิตามินเอกับนมที่ไม่เติมไว้ นมสดไขมันเต็มที่ไม่เติมวิตามินเอมี 46 ไมโครกรัม RAE ต่อ 100 กรัม นมบางชนิดมีการเติมวิตามินเอ ปริมาณจึงต่างกันตามผลิตภัณฑ์
อาหารจากพืชอะไรมีเบตาแคโรทีนสูง?
เบตาแคโรทีนเป็นสารที่ให้สีส้ม สีเหลือง และสีเขียวเข้มแก่อาหารหลายชนิด NHS ระบุแหล่งเบตาแคโรทีน ได้แก่ ผักสีเหลือง สีแดง และผักใบเขียว เช่น ผักปวยเล้ง แครอท มันเทศ และพริกหวานสีแดง และผลไม้สีเหลือง เช่น มะม่วง มะละกอ และแอปริคอต
ปริมาณเบตาแคโรทีนต่ออาหาร 100 กรัม
FoodData Central ให้ค่าเบตาแคโรทีนของอาหารเกือบทุกชนิดในตาราง ส่วนผักขม (amaranth) ใบมะรุม และผักบุ้งมีเฉพาะค่าวิตามินเอ (แสดงเป็น "–")
| อาหาร (ตามคำอธิบายใน FoodData Central) | เบตาแคโรทีน (ไมโครกรัม) | วิตามินเอ (ไมโครกรัม RAE) | เทียบกับ 800 ไมโครกรัม RAE |
|---|---|---|---|
| มันเทศ ดิบ | 8,509 | 709 | ร้อยละ 89 |
| แครอท ดิบ | 8,285 | 835 | ร้อยละ 104 |
| ผักปวยเล้ง (spinach) ดิบ | 5,626 | 469 | ร้อยละ 59 |
| ฟักทองบัตเตอร์นัท ดิบ | 4,226 | 532 | ร้อยละ 66 |
| ใบผักชี ดิบ | 3,930 | 337 | ร้อยละ 42 |
| โหระพา สด | 3,142 | 264 | ร้อยละ 33 |
| ฟักทอง ดิบ | 3,100 | 426 | ร้อยละ 53 |
| กวางตุ้ง (pak choi) ดิบ | 2,681 | 223 | ร้อยละ 28 |
| พริกหวานสีแดง ดิบ | 1,624 | 157 | ร้อยละ 20 |
| มะม่วง ดิบ (สุก ยังไม่ปรุง) | 640 | 54 | ร้อยละ 7 |
| มะเขือเทศสีแดงสุก ดิบ | 449 | 42 | ร้อยละ 5 |
| มะละกอ ดิบ (สุก ยังไม่ปรุง) | 274 | 47 | ร้อยละ 6 |
| ใบมะรุม ดิบ | – | 378 | ร้อยละ 47 |
| ผักบุ้ง ดิบ | – | 315 | ร้อยละ 39 |
| ผักขม (amaranth) ดิบ | – | 146 | ร้อยละ 18 |
ผักสมุนไพรอย่างผักชีและโหระพามีค่าสูงเมื่อเทียบต่อ 100 กรัม แต่กินกันทีละไม่กี่ใบ หัวข้อถัดไปจึงดูปริมาณต่อหนึ่งที่ที่กินกันจริง พันธุ์และสภาพการปลูกในไทยอาจให้ค่าต่างจากค่าของสหรัฐฯ เหล่านี้
หนึ่งที่ที่กินกันจริงมีวิตามินเอเท่าไร?
ปริมาณวิตามินเอต่อหนึ่งที่
น้ำหนักต่อที่เป็นหน่วยตวงที่ระบุไว้ใน FoodData Central ส่วนปริมาณคำนวณจากค่าต่อ 100 กรัมข้างต้นตามน้ำหนักนั้นแล้วปัดเศษ (ไข่ต้มสุกใช้ค่าใน FoodData Central 149 ไมโครกรัม RAE ต่อ 100 กรัม) คอลัมน์สุดท้ายเทียบแต่ละที่กับ Thai RDIs 800 ไมโครกรัม RAE
| อาหาร | ปริมาณ | วิตามินเอ (ไมโครกรัม RAE) | เทียบกับ 800 ไมโครกรัม RAE |
|---|---|---|---|
| ตับหมู ดิบ | 1 ออนซ์ (28 กรัม) | 1,843 | ร้อยละ 230 |
| ตับไก่ ดิบ | 1 ชิ้น (44 กรัม) | 1,450 | ร้อยละ 181 |
| แครอท ดิบ | หั่น 1 ถ้วย (128 กรัม) | 1,069 | ร้อยละ 134 |
| ปลาไหล ดิบ | 3 ออนซ์ (85 กรัม) | 887 | ร้อยละ 111 |
| ฟักทอง ดิบ | หั่นลูกเต๋า 1 ถ้วย (116 กรัม) | 494 | ร้อยละ 62 |
| ผักบุ้ง ดิบ | หั่น 1 ถ้วย (56 กรัม) | 176 | ร้อยละ 22 |
| กวางตุ้ง ดิบ | หั่นฝอย 1 ถ้วย (70 กรัม) | 156 | ร้อยละ 20 |
| ผักปวยเล้ง ดิบ | 1 ถ้วย (30 กรัม) | 141 | ร้อยละ 18 |
| นมสดไขมันเต็ม ไม่เติมวิตามินเอ | 1 ถ้วย (244 กรัม) | 112 | ร้อยละ 14 |
| เนยเค็ม | 1 ช้อนโต๊ะ (14 กรัม) | 97 | ร้อยละ 12 |
| ชีสเชดดาร์ | 1 แผ่น (28 กรัม) | 94 | ร้อยละ 12 |
| มะม่วง ดิบ | หั่นชิ้น 1 ถ้วย (165 กรัม) | 89 | ร้อยละ 11 |
| ใบมะรุม ดิบ | หั่น 1 ถ้วย (21 กรัม) | 79 | ร้อยละ 10 |
| ไข่ต้มสุก | 1 ฟองใหญ่ (50 กรัม) | 75 | ร้อยละ 9 |
| ใบผักชี ดิบ | ¼ ถ้วย (4 กรัม) | 13 | ร้อยละ 2 |
ตับเพียงชิ้นเล็กให้วิตามินเอเกินค่า Thai RDIs ของทั้งวัน ส่วนไข่ นม และชีสให้ปริมาณน้อยกว่า ซึ่งรวมกันได้จากหลายมื้อ ตารางนี้แสดงว่าหนึ่งที่มีวิตามินเอเท่าไร ไม่ใช่คำแนะนำว่าควรกินอาหารใดเท่าไร
การปรุงอาหารเปลี่ยนวิตามินเอและเบตาแคโรทีนไหม?
การปรุงเปลี่ยนตัวเลขได้ 2 ทาง คือ ปริมาณในอาหาร 100 กรัม และปริมาณที่ร่างกายปลดปล่อยออกมาจากอาหารได้
ค่าของอาหารดิบและสุกในตารางอาหาร
ใน FoodData Central แครอทต้ม 100 กรัมมีเบตาแคโรทีน 8,332 ไมโครกรัม ใกล้เคียงกับแครอทดิบซึ่งมี 8,285 ไมโครกรัม ส่วนฟักทองต้มมี 2,096 ไมโครกรัมต่อ 100 กรัม เทียบกับฟักทองดิบ 3,100 ไมโครกรัม และผักบุ้งต้มมี 260 ไมโครกรัม RAE เทียบกับผักบุ้งดิบ 315 ไมโครกรัม RAE ส่วนตับไก่ต้มมี 3,981 ไมโครกรัม RAE ต่อ 100 กรัม มากกว่าตับดิบ เพราะการปรุงทำให้น้ำในอาหารลดลง
| อาหาร | ดิบ ต่อ 100 กรัม | ต้มหรือปรุงสุก ต่อ 100 กรัม |
|---|---|---|
| แครอท (เบตาแคโรทีน) | 8,285 ไมโครกรัม | 8,332 ไมโครกรัม (ต้ม) |
| ฟักทอง (เบตาแคโรทีน) | 3,100 ไมโครกรัม | 2,096 ไมโครกรัม (ต้ม) |
| ผักบุ้ง (วิตามินเอ) | 315 ไมโครกรัม RAE | 260 ไมโครกรัม RAE (ต้ม) |
| ตับไก่ (วิตามินเอ) | 3,296 ไมโครกรัม RAE | 3,981 ไมโครกรัม RAE (ต้มเคี่ยว) |
เบตาแคโรทีนถูกปลดปล่อยจากผักได้เท่าไร
งานวิจัยในห้องปฏิบัติการปี 2549 ของสถาบันวิจัยเทคโนโลยีอาหารกลาง (CFTRI) เมืองไมซอร์ ประเทศอินเดีย วัดเบตาแคโรทีนในใบลูกซัด (fenugreek) ได้ 9.15 มิลลิกรัมต่อ 100 กรัม ผักขม (amaranth) 8.17 มิลลิกรัม แครอท 8.14 มิลลิกรัม และฟักทอง 1.90 มิลลิกรัม เมื่อจำลองการย่อยในหลอดทดลอง งานนี้วัดสัดส่วนเบตาแคโรทีนที่ละลายออกจากผักมาอยู่ในหยดไขมันขนาดเล็ก (ไมเซลล์) ในแบบจำลอง ได้ร้อยละ 6.7 (ใบลูกซัด) ถึงร้อยละ 20.3 (แครอท) ในตัวอย่างที่ปรุงสุก การผัดด้วยน้ำมันเล็กน้อยทำให้สัดส่วนที่วัดได้นี้เพิ่มขึ้นร้อยละ 263 ในใบลูกซัด ร้อยละ 192 ในผักขม ร้อยละ 63 ในแครอท และร้อยละ 53 ในฟักทอง ส่วนการต้มด้วยหม้อความดันเพิ่มขึ้นร้อยละ 100 ร้อยละ 48 และร้อยละ 19 ในใบลูกซัด ผักขม และแครอท งานนี้ใช้แบบจำลองในห้องปฏิบัติการ ไม่ได้ศึกษาในคน และใช้ตัวอย่างผักของอินเดีย
งานวิจัยพบอะไรในผักและผลไม้ไทย?
มะม่วงไทย 9 พันธุ์
งานวิจัยปี 2548 ของมหาวิทยาลัยโฮเฮนไฮม์ ประเทศเยอรมนี บ่มมะม่วงไทย 9 พันธุ์หลังเก็บเกี่ยวในสภาพเดียวกัน แล้ววัดเบตาแคโรทีน มีเพียง 4 พันธุ์ที่เนื้อด้านในเป็นสีเหลืองส้มสดเมื่อสุกเต็มที่ และมีเบตาแคโรทีนมากกว่าพันธุ์ที่สีอ่อนกว่ามาก งานนี้ยังพบว่าเบตาแคโรทีนรวมร้อยละ 14 ถึง 40 อยู่ในรูป cis ขึ้นกับพันธุ์
| พันธุ์มะม่วง (สุกเต็มที่) | เบตาแคโรทีนรวมต่อเนื้อแห้ง 100 กรัม |
|---|---|
| แก้ว มหาชนก โชคอนันต์ น้ำดอกไม้เบอร์ 4 (เนื้อสีเหลืองส้มสด) | 6,544 ถึง 11,249 ไมโครกรัม |
| หมอนเดือนเก้า แรด เขียวเสวย อกร่องเขียว อกร่องทอง (เนื้อสีอ่อนกว่า) | 1,019 ถึง 2,195 ไมโครกรัม |
ตัวเลขเป็นค่าต่อน้ำหนักแห้ง 100 กรัม จึงสูงกว่าค่าของมะม่วงสด และมาจากผลที่บ่มในงานวิจัยเดียว ผลนี้แสดงว่าสีของเนื้อมะม่วงสัมพันธ์กับปริมาณเบตาแคโรทีน
ผักที่ใช้ในอาหารไทย 20 ชนิด
งานวิจัยปี 2566 ของสถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล ร่วมกับกรมวิชาการเกษตร วิเคราะห์ผักและสมุนไพรที่ใช้ในอาหารไทย 20 ชนิด ซึ่งเก็บตัวอย่างตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร ด้วยวิธีมาตรฐานของ AOAC พบแคโรทีนอยด์รวมสูงที่สุดในผักชีฝรั่ง ยี่หร่า (Ocimum gratissimum) ผักชี และโหระพา คือ 75.23 ถึง 119.96 มิลลิกรัมต่อน้ำหนักแห้ง 100 กรัม ผู้วิจัยรายงานว่าแหล่งที่เก็บตัวอย่างมีผลต่อค่าที่วัดได้น้อย ค่าเหล่านี้เป็นของพืชแห้งและเป็นแคโรทีนอยด์รวม ไม่ใช่เฉพาะเบตาแคโรทีน
ต้องการวิตามินเอวันละเท่าไร และมากเกินไปคือเท่าไร?
ค่าอ้างอิงสารอาหารต่อวันสำหรับคนไทย (Thai RDIs) ของวิตามินเอคือ 800 ไมโครกรัม RAE ต่อวัน สำหรับบุคคลทั่วไปอายุ 3 ปีขึ้นไป นับรวมวิตามินเอจากอาหารทุกอย่าง ค่าอ้างอิงของสารอาหารอื่น อ่านได้ในค่าอ้างอิงสารอาหารต่อวันของคนไทย มีอะไรบ้าง?
ปริมาณสูงสุด
| ตัวเลข | ความหมาย | ที่มา |
|---|---|---|
| 800 ไมโครกรัม RAE ต่อวัน | ค่าอ้างอิงต่อวันของคนไทย อายุ 3 ปีขึ้นไป | Thai RDIs |
| 3,000 ไมโครกรัมต่อวัน | ปริมาณสูงสุดของวิตามินเอในรูปพร้อมใช้ สำหรับผู้ใหญ่อายุ 19 ปีขึ้นไป รวมอาหารและผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร | ค่าของสหรัฐฯ (NIH ODS) |
| 2,800 ไมโครกรัมต่อวัน | ปริมาณสูงสุดเดียวกัน สำหรับอายุ 14 ถึง 18 ปี | ค่าของสหรัฐฯ (NIH ODS) |
| 1,500 ไมโครกรัมต่อวัน | ปริมาณที่ NHS แนะนำไม่ให้เกิน จากอาหารและผลิตภัณฑ์เสริมอาหารรวมกัน | NHS ของอังกฤษ |
| ไม่มีการกำหนด | เบตาแคโรทีนและแคโรทีนอยด์อื่นที่เปลี่ยนเป็นวิตามินเอได้ ทั้งนี้คณะกรรมการอาหารและโภชนาการของสหรัฐฯ ไม่แนะนำให้คนทั่วไปรับประทานเบตาแคโรทีนเสริม ยกเว้นเพื่อเป็นแหล่งวิตามินเอ | NIH ODS |
ODS ระบุว่าปริมาณสูงสุดของสหรัฐฯ ใช้กับวิตามินเอจากอาหารสัตว์ และผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่มีวิตามินเอเป็นเรตินอลหรือเอสเทอร์ของเรตินอลทั้งหมด เช่น เรตินิลปาล์มิเตต
ตับ สัปดาห์ละครั้ง
NHS ระบุว่าการกินตับหรือผลิตภัณฑ์จากตับ เช่น ปาเต เกินสัปดาห์ละครั้ง อาจทำให้ได้รับวิตามินเอมากเกินไป และผู้ที่กินตับทุกสัปดาห์ไม่ควรรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่มีวิตามินเอ NHS ยังแนะนำให้หญิงตั้งครรภ์งดตับและผลิตภัณฑ์จากตับ
เบตาแคโรทีน
ODS ระบุว่ายังไม่มีการกำหนดปริมาณสูงสุดของเบตาแคโรทีน การได้รับปริมาณสูงเป็นเวลานานอาจทำให้ผิวเป็นสีเหลืองส้ม และ ODS ระบุว่าสีผิวจะกลับเป็นปกติเมื่อหยุด ODS ยังระบุว่าคณะกรรมการอาหารและโภชนาการของสหรัฐฯ ไม่แนะนำให้คนทั่วไปรับประทานเบตาแคโรทีนเสริม ยกเว้นเพื่อเป็นแหล่งวิตามินเอ และงานวิจัยที่ให้ผู้ที่สูบบุหรี่อยู่และผู้ที่เคยสูบบุหรี่รับประทานเบตาแคโรทีนเสริมขนาดสูงพบผลที่ไม่พึงประสงค์
ใครควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร?
หญิงตั้งครรภ์และให้นมบุตร
ODS ระบุว่าผู้ที่ตั้งครรภ์หรืออาจตั้งครรภ์ และผู้ที่ให้นมบุตร ไม่ควรรับประทานวิตามินเอเสริมขนาดสูง (เกินวันละ 3,000 ไมโครกรัม RAE) หากตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารทุกชนิด
ผู้ที่ใช้ยาประจำ
ยาบางชนิดมีสารกลุ่มเรตินอยด์ซึ่งเกี่ยวข้องกับวิตามินเอ ผู้ที่ใช้ยาประจำควรถามแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเพิ่มวิตามินเอ
ทั้งนี้ ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค
คำถามที่พบบ่อย
อาหารอะไรมีวิตามินเอสูง?
เรตินอลกับเบตาแคโรทีนต่างกันอย่างไร?
ผักและผลไม้ไทยอะไรมีเบตาแคโรทีน?
มะม่วงไทยทุกพันธุ์มีเบตาแคโรทีนเท่ากันไหม?
การปรุงสุกทำให้วิตามินเอในผักลดลงไหม?
ต้องการวิตามินเอวันละเท่าไร?
ได้รับวิตามินเอจากอาหารมากเกินไปได้ไหม?
- ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 445) พ.ศ. 2566 เรื่อง ฉลากโภชนาการ – ค่าอ้างอิงสารอาหารต่อวันสำหรับคนไทย (บัญชีหมายเลข 3)
- ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 447) พ.ศ. 2566
- NIH Office of Dietary Supplements: Vitamin A and Carotenoids (Health Professional Fact Sheet) ↗
- NHS: Vitamins and minerals – Vitamin A ↗
- US Department of Agriculture: FoodData Central ↗
- USDA FoodData Central: Pork, fresh, variety meats and by-products, liver, raw ↗
- USDA FoodData Central: Chicken, liver, all classes, raw ↗
- USDA FoodData Central: Water convolvulus, raw ↗
- USDA FoodData Central: Pumpkin, cooked, boiled, drained, without salt ↗
- Vásquez-Caicedo AL, Sruamsiri P, Carle R, Neidhart S. Accumulation of all-trans-beta-carotene and its 9-cis and 13-cis stereoisomers during postharvest ripening of nine Thai mango cultivars. J Agric Food Chem 2005 (PubMed) ↗
- Suttisansanee U, Thiyajai P, Inthachat W, et al. Exploration of the nutritional and carotenoids profiles of vegetables in Thai cuisine as potential nutritious ingredients. Heliyon 2023 (PubMed) ↗
- Veda S, Kamath A, Platel K, et al. Determination of bioaccessibility of beta-carotene in vegetables by in vitro methods. Mol Nutr Food Res 2006 (PubMed) ↗
เราใช้คุกกี้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้งานเว็บไซต์ เมื่อคุณกดยอมรับ เราจะสามารถแสดงเนื้อหาที่ตรงกับความสนใจของคุณได้มากขึ้น และหากต้องการเปลี่ยนความยินยอม สามารถทำได้ทุกเมื่อโดยคลิก “การตั้งค่าคุกกี้” นโยบายการใช้คุกกี้