อยู่เมืองร้อนแดดแรง ดูแลผิวประจำวันอย่างไร?
การดูแลผิวในเมืองร้อนแดดแรงขึ้นอยู่กับสิ่งที่ทำทุกวันมากกว่าสิ่งที่ทำเป็นครั้งคราว ได้แก่ ดูว่าแดดแรงแค่ไหน ทาครีมกันแดดให้พอและทาซ้ำทุก 2 ชั่วโมง อยู่ในที่ร่มและปกปิดผิวช่วงกลางวัน ดื่มน้ำสม่ำเสมอเมื่อเหงื่อออก นอนให้พอ และกินอาหารที่หลากหลาย
สรุปสั้น ๆ
- แดด: ดูดัชนียูวี เมื่อเงาสั้นกว่าตัวเรา แปลว่าแดดแรง
- ครีมกันแดด: SPF 30 ขึ้นไป (NHS) แบบป้องกันกว้าง ทาให้พอ และทาซ้ำทุก 2 ชั่วโมงและหลังเหงื่อออก
- ปกปิดผิว: ที่ร่ม หมวกปีกรอบ เสื้อแขนยาว แว่นกันแดด
- น้ำ: ดื่มสม่ำเสมอตลอดวัน และดื่มเพิ่มเมื่อเหงื่อออก
- การนอนและอาหาร: ผู้ใหญ่นอน 7 ชั่วโมงขึ้นไป และกินอาหารหลากหลายให้ครบกลุ่ม
แดดแรงแค่ไหน ดูได้อย่างไร?
ดัชนียูวี (UV index) เป็นมาตราวัดความแรงของรังสีอัลตราไวโอเลต (ยูวี) จากแดดในแต่ละวัน องค์การพิทักษ์สิ่งแวดล้อมสหรัฐอเมริกา (EPA) แบ่งระดับไว้ดังนี้
| ดัชนียูวี | ระดับ | คำแนะนำของ EPA |
|---|---|---|
| 1–2 | ต่ำ | กันแดดเพียงเล็กน้อยก็พอ |
| 3–7 | ปานกลางถึงสูง | อยู่ในที่ร่มช่วงสายถึงบ่าย ทาครีมกันแดดแบบป้องกันกว้าง SPF 15 ขึ้นไป ใส่เสื้อผ้าที่ปกปิด หมวกปีกกว้าง และแว่นกันแดด |
| 8 ขึ้นไป | สูงมากถึงรุนแรง | ต้องป้องกันมากขึ้น ระวังเป็นพิเศษช่วงกลางวัน อยู่ในที่ร่ม ปกปิดผิว และทาครีมกันแดด |
กฎเงา
EPA ให้วิธีสังเกตง่าย ๆ ที่ใช้ได้ทุกที่ ถ้าเงาของเรายาวกว่าตัวเรา เช่น ช่วงเช้าตรู่และช่วงเย็น เรามักได้รับรังสียูวีน้อยกว่า ถ้าเงาของเราสั้นกว่าตัวเรา ซึ่งเป็นช่วงราวเที่ยงวัน เรากำลังได้รับรังสียูวีในระดับสูง ควรหาที่ร่ม
เมฆและการสะท้อน
CDC (Centers for Disease Control and Prevention) ของสหรัฐอเมริการะบุว่ารังสียูวีส่องถึงเราได้แม้ในวันที่มีเมฆมากและอากาศเย็น และสะท้อนจากพื้นผิว เช่น น้ำ ปูนซีเมนต์ และทราย ท้องฟ้าที่มีเมฆจึงไม่ใช่เหตุผลที่จะข้ามการกันแดด
เรื่องผิวแห้งในหน้าร้อนและผิวมันในหน้าฝน อ่านต่อได้ที่หน้าร้อนผิวแห้งหมอง หน้าฝนผิวมัน ดูแลอย่างไร?
ครีมกันแดดใช้อย่างไร?
หน่วยงานสาธารณสุขให้ตัวเลขต่างกันเล็กน้อย แต่หลักเหมือนกัน คือทาให้พอ ใช้แบบป้องกันกว้าง และทาซ้ำ
| หัวข้อ | NHS (สหราชอาณาจักร) | CDC / FDA (สหรัฐอเมริกา) |
|---|---|---|
| SPF | อย่างน้อย 30 และกัน UVA อย่างน้อย 4 ดาว | 15 ขึ้นไป แบบป้องกันกว้าง |
| ปริมาณสำหรับทั้งตัว | ราว 6 ถึง 8 ช้อนชา | อย่างน้อย 1 ออนซ์ ราวหนึ่งแก้วช็อต (FDA) |
| ทาเมื่อไร | 2 ครั้ง คือ 30 นาทีก่อนออกไป และอีกครั้งก่อนออกไป | 15 นาทีก่อนออกไป (FDA) |
| การทาซ้ำ | ทุก 2 ชั่วโมง และทันทีหลังลงน้ำ เหงื่อออก หรือเช็ดตัว | อย่างน้อยทุก 2 ชั่วโมง และบ่อยขึ้นเมื่อว่ายน้ำหรือเหงื่อออก |
| แบบกันน้ำ | ทาซ้ำหลังลงน้ำแม้เป็นแบบกันน้ำ | ผ่านการทดสอบว่าคงอยู่ได้ 40 หรือ 80 นาทีเมื่อว่ายน้ำหรือเหงื่อออก (FDA) |
| วันหมดอายุ | ดูวันหมดอายุและสัญลักษณ์รูปกระปุกเปิดฝา | ถ้าไม่มีวันหมดอายุ ให้ถือว่าหมดอายุ 3 ปีหลังซื้อ (FDA) |
"ป้องกันกว้าง" หมายถึงกันได้ทั้ง UVA และ UVB NHS อธิบายว่า SPF วัดการป้องกัน UVB ส่วนระดับดาววัดการป้องกัน UVA องค์การอาหารและยาสหรัฐฯ (US FDA) ระบุเพิ่มว่าไม่มีครีมกันแดดใดที่กันน้ำได้จริงทั้งหมด ควรอ่านวิธีใช้บนฉลากของผลิตภัณฑ์นั้น ๆ และทำตาม
ถ้าผิวแพ้ง่ายหรือระคายเคืองบ่อย อ่านต่อได้ที่ผิวแพ้ง่าย ระคายเคืองบ่อย ดูแลผิวอย่างไร?
ทำไมต้องทาให้พอ?
NHS ระบุว่าคนส่วนใหญ่ทาครีมกันแดดน้อยเกินไป และถ้าทาบางเกินไป การป้องกันจะลดลง งานวิจัยในห้องปฏิบัติการของสหราชอาณาจักรปี 1997 ระบุว่าคนมักทาน้อยกว่าปริมาณ 2 มิลลิกรัมต่อตารางเซนติเมตรที่ใช้ทดสอบครีมกันแดด และประเมินว่าผู้ใช้ส่วนใหญ่น่าจะได้การป้องกันเพียงร้อยละ 20 ถึง 50 ของค่า SPF บนฉลาก งานนี้วัดครีมกันแดดบนตัวอย่างผิวในห้องปฏิบัติการ ไม่ได้วัดกับคนที่อยู่กลางแจ้ง
วัยรุ่นไทยใช้ครีมกันแดดอย่างไร?
การสำรวจนักเรียนมัธยมไทย 588 คน ที่ตีพิมพ์ในปี 2021 โดยคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล พบว่าร้อยละ 93 รู้ถึงผลของแสงแดด และร้อยละ 71.5 ใช้ครีมกันแดด แต่มีเพียงร้อยละ 27.4 ที่ทาเป็นประจำ นักเรียนหญิงใช้ครีมกันแดดมากกว่านักเรียนชายอย่างมีนัยสำคัญ งานนี้เป็นแบบสอบถาม จึงเป็นสิ่งที่นักเรียนตอบ ไม่ใช่สิ่งที่สังเกตจริง
ที่ร่ม เสื้อผ้า และหมวกช่วยได้แค่ไหน?
เป็นวิธีที่ตรงไปตรงมาที่สุด เพราะบังแดดได้โดยไม่ต้องพึ่งการทาซ้ำ CDC แนะนำดังนี้
- ที่ร่ม: ใต้ร่ม ใต้ต้นไม้ หรือที่กำบังอื่น
- เสื้อผ้า: เสื้อแขนยาวและกางเกงขายาวหรือกระโปรงยาวเมื่อทำได้ ผ้าที่ทอแน่นป้องกันได้ดีที่สุด
- หมวก: ปีกรอบที่บังใบหน้า หู และต้นคอ
- แว่นกันแดด: แบบที่กันได้ทั้ง UVA และ UVB
NHS แนะนำเช่นกันให้ใช้ผ้าเนื้อแน่นที่แสงแดดผ่านไม่ได้ และระบุว่าสำหรับศีรษะ หมวกปีกกว้างดีกว่าการพึ่งครีมกันแดด
ช่วงไหนควรหลบแดด?
NHS แนะนำให้อยู่ในที่ร่มช่วง 11.00–15.00 น. CDC ระบุว่าในสหรัฐอเมริกาแผ่นดินใหญ่ รังสียูวีแรงที่สุดช่วง 10.00–16.00 น. และ FDA ระบุช่วง 10.00–14.00 น. ช่วงเวลาต่างกันตามสถานที่และฤดูกาล แต่ทั้งหมดชี้ไปที่ช่วงกลางวัน การย้ายธุระนอกบ้านและการออกกำลังกายกลางแจ้งไปช่วงเช้าหรือเย็นจึงช่วยได้เมื่อทำได้
เหงื่อออกมาก ควรดื่มน้ำแค่ไหน?
อากาศร้อนทำให้เสียน้ำทางเหงื่อมากขึ้น สำหรับกิจกรรมระดับปานกลางในที่ร้อนที่ใช้เวลาไม่ถึง 2 ชั่วโมง สถาบันความปลอดภัยและอาชีวอนามัยแห่งชาติ (NIOSH) ของ CDC แนะนำให้ผู้ทำงานดื่มน้ำ 1 ถ้วย (8 ออนซ์ ราว 240 มิลลิลิตร) ทุก 15 ถึง 20 นาที
| สถานการณ์ | คำแนะนำของ NIOSH |
|---|---|
| กิจกรรมปานกลางในที่ร้อน ไม่ถึง 2 ชั่วโมง | 1 ถ้วย (ราว 240 มิลลิลิตร) ทุก 15–20 นาที |
| ในแต่ละชั่วโมง | โดยทั่วไปไม่เกิน 6 ถ้วย (ราว 1.4 ลิตร) ต่อชั่วโมง |
| เหงื่อออกต่อเนื่องหลายชั่วโมง | เครื่องดื่มเกลือแร่ที่มีอิเล็กโทรไลต์สมดุล |
| เครื่องดื่มที่ควรเลี่ยง | แอลกอฮอล์ และเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนหรือน้ำตาลสูง |
| เพิ่งเริ่มทำงานในที่ร้อน | ค่อย ๆ เพิ่มเวลาใน 7–14 วัน เริ่มจากไม่เกินร้อยละ 20 ของเวลาปกติ |
คำแนะนำของ NHS สำหรับอากาศร้อน คล้ายกัน คือกินอาหารเย็นและดื่มเครื่องดื่มเย็นเป็นประจำ ดื่มน้ำเพิ่มแต่เลี่ยงแอลกอฮอล์ คาเฟอีน และเครื่องดื่มร้อน และคลายร้อนด้วยการอาบน้ำเย็นหรือพรมน้ำเย็นบนผิวหรือเสื้อผ้า NHS ระบุเพิ่มว่าพัดลมไฟฟ้าช่วยได้หากอุณหภูมิต่ำกว่า 35 องศาเซลเซียส
งานวิจัยในประเทศไทยพบอะไร?
งานวิจัยปี 2020 เรื่องคนงานอ้อยในประเทศไทย ติดตามคนตัดอ้อยที่ทำงานกลางแจ้ง 90 คน และคนงานในโรงงาน 93 คน ในเดือนที่ร้อนที่สุดของฤดูเก็บเกี่ยว คนตัดอ้อยดื่มน้ำมากกว่า โดยเฉลี่ย 3.8 ลิตรต่อกะ เทียบกับ 2.6 ลิตรของคนงานในโรงงาน แต่สัดส่วนคนตัดอ้อยที่ผลตรวจปัสสาวะแสดงภาวะขาดน้ำเพิ่มจากร้อยละ 16.7 ก่อนเริ่มงาน เป็นร้อยละ 53.3 หลังเลิกงาน เทียบกับร้อยละ 12.9 เป็น 15.1 ในคนงานโรงงาน งานนี้ศึกษางานกลางแจ้งที่หนักเพียงอาชีพเดียวในจังหวัดเดียว แต่แสดงให้เห็นว่าร่างกายเสียน้ำได้เร็วเพียงใดเมื่อทำงานหนักกลางแจ้งในอากาศร้อน
การนอนเป็นส่วนหนึ่งของกิจวัตรแค่ไหน?
การนอนอยู่ในกิจวัตรประจำวันเดียวกับการกันแดดและการดื่มน้ำ CDC ให้ตัวเลขไว้ดังนี้
| อายุ | ชั่วโมงนอนต่อคืน (CDC) |
|---|---|
| 13–17 ปี | 8–10 ชั่วโมง |
| 18–60 ปี | 7 ชั่วโมงขึ้นไป |
| 61–64 ปี | 7–9 ชั่วโมง |
| 65 ปีขึ้นไป | 7–8 ชั่วโมง |
CDC แนะนำให้ห้องนอนเงียบ ผ่อนคลาย และมีอุณหภูมิเย็น และเข้านอนกับตื่นนอนเวลาเดิมทุกวัน เมื่ออากาศร้อน NHS แนะนำให้ปิดผ้าม่านในตอนกลางวัน และเปิดหน้าต่างในตอนกลางคืนเมื่ออากาศข้างนอกเย็นลง
จัดกิจวัตรประจำวันอย่างไร?
เริ่มจากสิ่งที่ทำได้ทุกวัน แล้วเพิ่มส่วนอื่นเข้าไป ส่วนอาหารประจำวัน ให้กินอาหารหลากหลายให้ครบทุกกลุ่ม
| เมื่อไร | ทำอะไร |
|---|---|
| ก่อนออกจากบ้าน | ดูดัชนียูวี ทาครีมกันแดดให้พอ พกหมวก แว่นกันแดด และน้ำ |
| ช่วงกลางวัน | อยู่ในที่ร่มเมื่อเงาสั้นกว่าตัวเรา และปกปิดผิว |
| ทุก 2 ชั่วโมงที่อยู่กลางแจ้ง | ทาครีมกันแดดซ้ำ และทาซ้ำทันทีหลังเหงื่อออก ลงน้ำ หรือเช็ดตัว |
| ตลอดวัน | ดื่มน้ำสม่ำเสมอ และดื่มเพิ่มเมื่อเหงื่อออก |
| ตอนเย็น | ทำให้ห้องนอนเย็น และนอนให้ได้ 7 ชั่วโมงขึ้นไป |
| ทุกวัน | กินอาหารหลากหลายให้ครบกลุ่ม |
หากใช้ยาประจำ หรือมีปัญหาสุขภาพที่อยู่ในความดูแลของแพทย์ ควรสอบถามแพทย์หรือเภสัชกรว่าความร้อนและแดดมีผลต่อตัวเราอย่างไร
คำถามที่พบบ่อย
อากาศร้อนแดดจัด ควรใช้ครีมกันแดด SPF เท่าไร?
ควรทาครีมกันแดดปริมาณเท่าไร?
ควรทาครีมกันแดดซ้ำบ่อยแค่ไหน?
แดดแรงที่สุดช่วงไหนของวัน?
วันที่มีเมฆมากต้องกันแดดไหม?
เหงื่อออกมาก ควรดื่มน้ำเท่าไร?
ผู้ใหญ่ควรนอนวันละกี่ชั่วโมง?
- NHS: Sunscreen and sun safety ↗
- NHS: Heatwave – how to cope in hot weather ↗
- US Centers for Disease Control and Prevention: Sun safety ↗
- US Food and Drug Administration: Sunscreen – how to help protect your skin from the sun ↗
- US Environmental Protection Agency: UV Index scale ↗
- US CDC, National Institute for Occupational Safety and Health: Heat stress – recommendations ↗
- US Centers for Disease Control and Prevention: About sleep ↗
- Stokes R, Diffey B. How well are sunscreen users protected? Photodermatol Photoimmunol Photomed 1997 (PubMed) ↗
- Nitiyarom R, Banomyong N, Wisuthsarewong W. Knowledge about, attitude toward, and practices in skin care among Thai adolescents. J Cosmet Dermatol 2022 (PubMed) ↗
- Boonruksa P, Maturachon T, Kongtip P, Woskie S. Heat stress, physiological response, and heat-related symptoms among Thai sugarcane workers. Int J Environ Res Public Health 2020 (PubMed) ↗
เราใช้คุกกี้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้งานเว็บไซต์ เมื่อคุณกดยอมรับ เราจะสามารถแสดงเนื้อหาที่ตรงกับความสนใจของคุณได้มากขึ้น และหากต้องการเปลี่ยนความยินยอม สามารถทำได้ทุกเมื่อโดยคลิก “การตั้งค่าคุกกี้” นโยบายการใช้คุกกี้
