ผิวแพ้ง่าย ระคายเคืองบ่อย ดูแลผิวอย่างไร?
ผิวแพ้ง่าย แสบ หรือระคายเคืองบ่อย และผิวแห้งจากการอยู่ห้องแอร์ทั้งวัน ดูแลได้ด้วยการดูแลผิวจากภายนอกเป็นหลัก ไม่ใช่ด้วยอาหารหรือเครื่องดื่ม สิ่งที่ทำได้คืออาบน้ำเย็นหรือน้ำอุ่นไม่นาน ใช้ผลิตภัณฑ์อ่อนโยนที่ไม่มีน้ำหอม ทามอยส์เจอไรเซอร์ทุกวัน หยุดผลิตภัณฑ์ที่ทำให้แสบ ทดสอบผลิตภัณฑ์ใหม่บนผิวบริเวณเล็ก ๆ ก่อน และรักษาความชื้นในห้องราว 30-50%
ผิวแพ้ง่ายคืออะไร และเกี่ยวกับเกราะป้องกันผิวอย่างไร?
ผิวแพ้ง่าย
งานทบทวนผลสำรวจเรื่องผิวแพ้ง่ายปี 2019 อธิบายว่าผิวแพ้ง่ายคือการที่ผิวรู้สึกแสบ ร้อน เจ็บ คัน หรือเสียวแปลบ ต่อสิ่งที่ปกติไม่ควรทำให้รู้สึกเช่นนั้น ซึ่งหลายครั้งไม่มีอะไรให้เห็นบนผิว และพบบ่อยที่สุดที่ใบหน้า ภาวะนี้พบได้บ่อยมาก โดยรวมแล้วผู้หญิงราว 60-70% และผู้ชายราว 50-60% บอกว่าตัวเองมีผิวแพ้ง่ายในระดับใดระดับหนึ่ง
เกราะป้องกันผิว
เกราะป้องกันผิวคือผิวชั้นนอกสุด หรือชั้นขี้ไคล ซึ่งอาศัยไขมัน โดยเฉพาะเซราไมด์ ที่อัดแน่นอยู่ระหว่างเซลล์ ทำหน้าที่กักเก็บน้ำไว้ในผิวและกันสิ่งระคายเคืองจากภายนอก งานทบทวนเดียวกันระบุว่าการทำงานของเกราะผิวที่เปลี่ยนไป รวมถึงไขมันและเซราไมด์ที่ลดลง สัมพันธ์อย่างมากกับผิวแพ้ง่าย
ผิวแห้งเป็นอย่างไร
ผิวแห้งให้ความรู้สึกตึงและสาก อาจดูเป็นขุยหรือเป็นสะเก็ด บางครั้งมีรอยแตกเล็ก ๆ แดง หรือคัน เกิดขึ้นเมื่อสารให้ความชุ่มชื้นตามธรรมชาติและไขมันที่ผิวชั้นนอกลดลง ผิวจึงกักเก็บน้ำได้น้อยกว่าปกติ และน้ำระเหยออกทางผิวได้ง่ายขึ้น ซึ่งเรียกว่าการสูญเสียน้ำผ่านผิวหนัง (transepidermal water loss หรือ TEWL)
อะไรทำให้ผิวระคายเคืองบ่อยและเกราะผิวอ่อนแอ?
ปัจจัยภายใน
สถาบันผู้สูงอายุแห่งชาติของสหรัฐฯ (NIA) ระบุว่าผู้สูงอายุอาจมีน้ำมันจากต่อมในผิวน้อยลง และผิวชั้นนอกจะบางลงตามอายุ
สิ่งกระตุ้นที่พบบ่อย
งานทบทวนข้างต้นรวบรวมสิ่งกระตุ้นที่คนผิวแพ้ง่ายรายงานไว้ ดังนี้
| กลุ่ม | ตัวอย่าง |
|---|---|
| สิ่งแวดล้อม | แสงแดด อากาศร้อนหรือเย็น อากาศแห้ง ความชื้น ลม เครื่องปรับอากาศ |
| ผลิตภัณฑ์ | สบู่ คลีนเซอร์ น้ำหอม มอยส์เจอไรเซอร์ เครื่องสำอาง ครีมกันแดด |
| ของใช้ในบ้านและเสื้อผ้า | น้ำยาทำความสะอาด ผงซักฟอก ผ้าเนื้อหยาบ |
NIA ระบุเพิ่มว่าการอาบน้ำร้อนและการใช้สบู่มากเกินไปทำให้ผิวแห้งแย่ลงได้
ทำไมทาอะไรก็แสบ?
เมื่อเกราะผิวบางลง ส่วนผสมที่เดิมไม่เคยเป็นปัญหา เช่น น้ำหอม กรดผลัดผิว หรือเซรั่มที่มีสารออกฤทธิ์ อาจทำให้แสบได้ ซึ่งอาจเกี่ยวข้องกับเกราะผิวที่อ่อนแอลง แต่บางครั้งอาจเป็นการแพ้ส่วนผสมบางชนิด หากแสบหรือแดงซ้ำ ๆ ควรปรึกษาแพทย์ผิวหนัง
ผิวแพ้ง่าย ระคายเคืองบ่อย ควรดูแลเกราะป้องกันผิวอย่างไร?
ล้างและอาบน้ำอย่างอ่อนโยน
- NHS แนะนำให้อาบน้ำเย็นหรือน้ำอุ่น และไม่แช่น้ำหรืออาบน้ำนาน
- NIA แนะนำให้ใช้สบู่อ่อน ๆ กับน้ำอุ่นที่ไม่ร้อน และ NHS แนะนำให้เลี่ยงสบู่ที่มีน้ำหอม
ทามอยส์เจอไรเซอร์ทุกวัน
NIA แนะนำให้ใช้มอยส์เจอไรเซอร์ เช่น โลชั่น ครีม หรือขี้ผึ้ง ทุกวัน และ NHS แนะนำให้ใช้มอยส์เจอไรเซอร์ที่ไม่มีน้ำหอมเป็นประจำ
เลือกมอยส์เจอไรเซอร์แบบไหน
- เมื่อผิวแพ้ง่าย เลือกชนิดที่ไม่มีน้ำหอม และพักน้ำหอม เซรั่มที่มีสารออกฤทธิ์ และกรดผลัดผิวไว้ก่อน
ทดสอบผลิตภัณฑ์ใหม่บนผิวบริเวณเล็ก ๆ ก่อน
ลองทาผลิตภัณฑ์ใหม่บนผิวบริเวณเล็ก ๆ ที่ไม่ใช่ใบหน้าก่อนสักสองสามวัน หากไม่มีอาการแดง คัน หรือบวม จึงค่อยใช้ตามปกติ หากมีอาการ ให้ล้างออกเบา ๆ ทันทีและไม่ใช้อีก
ถ้าโตแล้วยังเป็นสิวซ้ำ ๆ อ่านต่อได้ที่โตแล้วยังเป็นสิวซ้ำๆ เกิดจากอะไร ดูแลอย่างไร?
กันแดด
NIA แนะนำให้สวมหมวกและเสื้อผ้าที่ปกป้องผิวเมื่ออยู่กลางแดด และใช้ครีมกันแดดชนิดปกป้องกว้าง (broad spectrum) ที่มี SPF 15 ขึ้นไป แสงแดดก็เป็นหนึ่งในสิ่งกระตุ้นที่คนผิวแพ้ง่ายรายงานไว้ด้วย
ทำงานในห้องแอร์ทั้งวันแล้วผิวแห้งมาก ทำอย่างไรได้บ้าง?
NIA ระบุว่าการอยู่ในสภาพแวดล้อมที่แห้งเป็นสาเหตุหนึ่งของผิวแห้ง และงานทบทวนข้างต้นก็นับเครื่องปรับอากาศและอากาศแห้งเป็นสิ่งกระตุ้นผิวแพ้ง่าย การนั่งในห้องแอร์ทั้งวันจึงทำให้ผิวสูญเสียน้ำได้ง่าย สิ่งที่ทำได้มีดังนี้
- ความชื้นในห้อง สำนักงานปกป้องสิ่งแวดล้อมสหรัฐฯ (EPA) แนะนำให้รักษาความชื้นสัมพัทธ์ในอาคารต่ำกว่า 60% และควรอยู่ระหว่าง 30-50% ส่วน NIA แนะนำให้ลองใช้เครื่องเพิ่มความชื้นในห้อง
- มอยส์เจอไรเซอร์ระหว่างวัน ทาหลังล้างมือและเมื่อรู้สึกตึง พกขนาดเล็กไว้ที่โต๊ะทำงาน
- ริมฝีปาก ทาลิปบาล์มหรือปิโตรเลียมเจลลี่
- เสื้อผ้า NHS แนะนำเสื้อผ้าผ้าฝ้ายหรือผ้าไหมที่หลวม และเลี่ยงเสื้อผ้าคับ หรือผ้าขนสัตว์และผ้าใยสังเคราะห์
ไม่มีอาหารหรือเครื่องดื่มชนิดใดที่แก้ผิวแห้งจากห้องแอร์ได้ การดูแลจึงอยู่ที่ผิวภายนอกและสภาพห้องเป็นหลัก
เรื่องการดูแลผิวตามฤดู ทั้งหน้าร้อนและหน้าฝน อ่านต่อได้ที่หน้าร้อนผิวแห้งหมอง หน้าฝนผิวมัน ดูแลอย่างไร?
ควรพบแพทย์เมื่อใด?
NIA แนะนำให้ปรึกษาแพทย์หากผิวแห้งและคันมาก NHS แนะนำให้พบแพทย์หากอาการคันรบกวนชีวิตประจำวัน ดูแลเองแล้วไม่ดีขึ้นหรือเป็นซ้ำ ๆ หรือคันรุนแรง และแพทย์อาจส่งต่อให้แพทย์ผิวหนัง
คำถามที่พบบ่อย
ผิวแพ้ง่าย ระคายเคืองบ่อย ควรดูแลเกราะป้องกันผิวอย่างไร?
ทำงานในห้องแอร์ทั้งวันแล้วผิวแห้งมาก ดูแลจากภายในได้อย่างไร?
ทำไมทาอะไรก็แสบ?
ลองผลิตภัณฑ์ใหม่อย่างไรเมื่อผิวแพ้ง่าย?
เกราะป้องกันผิวคืออะไร?
- Farage MA. The Prevalence of Sensitive Skin. Frontiers in Medicine, 2019 (PMC6533878) ↗
- US National Institute on Aging: Skin Care and Aging ↗
- NHS: Itchy skin ↗
- U.S. EPA: A Brief Guide to Mold, Moisture and Your Home ↗
เราใช้คุกกี้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้งานเว็บไซต์ เมื่อคุณกดยอมรับ เราจะสามารถแสดงเนื้อหาที่ตรงกับความสนใจของคุณได้มากขึ้น และหากต้องการเปลี่ยนความยินยอม สามารถทำได้ทุกเมื่อโดยคลิก “การตั้งค่าคุกกี้” นโยบายการใช้คุกกี้
