ร้อนในในปากบ่อย เกี่ยวกับการขาดสารอาหารไหม?

ร้อนในในปากที่กลับมาเป็นซ้ำ มักมีตัวกระตุ้นได้หลายอย่าง เช่น ความเครียด ความเหนื่อยล้า การกัดโดนกระพุ้งแก้มหรือการบาดเจ็บอื่นในปาก ฮอร์โมนที่เปลี่ยนแปลง และอาหารบางชนิด ในบางคน ระดับธาตุเหล็ก กรดโฟลิก หรือวิตามินบี 12 ที่ต่ำก็มีส่วนเกี่ยวข้อง ดูจากอาหารที่กินอย่างเดียวบอกไม่ได้ว่าได้รับพอหรือไม่ ถ้าเป็นซ้ำบ่อย ควรปรึกษาแพทย์หรือทันตแพทย์

เป็นร้อนในในปากบ่อย เกี่ยวกับการขาดสารอาหารไหม?

ในบางคนอาจเกี่ยวได้ แต่เป็นเพียงหนึ่งในหลายปัจจัย และหลายครั้งไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัด

"ร้อนใน" ในบทความนี้หมายถึงอะไร

ร้อนใน เป็นคำที่คนไทยใช้เรียกแผลเล็ก ๆ ที่เจ็บภายในปาก บางคนเชื่อมโยงคำนี้กับความคิดเรื่อง "ความร้อน" ในร่างกาย บทความนี้ไม่ได้ลงรายละเอียดในเรื่องนั้น แต่ใช้คำว่าร้อนในหมายถึงแผลในปากเท่านั้น คือ แผลเล็ก ๆ รูปวงกลมหรือวงรี ตรงกลางสีเหลือง ขอบแผลสีแดง ตามที่โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดลอธิบายไว้

สารอาหารเป็นเพียงหนึ่งในหลายปัจจัย

สถาบันวิจัยทันตกรรมและกะโหลกใบหน้าแห่งชาติสหรัฐฯ (NIDCR) ระบุว่าแผลแบบนี้ไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัด ในตัวกระตุ้นที่เป็นไปได้ซึ่ง NIDCR ระบุไว้ นอกจากการบาดเจ็บ ฮอร์โมนไม่สมดุล และความเครียดแล้ว ยังมีระดับกรดโฟลิก ธาตุเหล็ก หรือวิตามินบี 12 ที่ต่ำ ส่วน MedlinePlus ของหอสมุดแพทยศาสตร์แห่งชาติสหรัฐฯ ก็ระบุความเครียด การแพ้อาหาร การได้รับวิตามินและแร่ธาตุไม่เพียงพอ ฮอร์โมนที่เปลี่ยนแปลง และช่วงมีประจำเดือน และระบุว่าบางกรณีไม่ทราบสาเหตุ ถ้าร้อนในกลับมาเป็นซ้ำบ่อย ขั้นต่อไปคือปรึกษาแพทย์หรือทันตแพทย์

ร้อนในกลับมาเป็นซ้ำ เกิดจากอะไรได้อีกบ้าง?

NHS ของสหราชอาณาจักรแบ่งตัวกระตุ้นไว้เป็นสิ่งที่พอเลี่ยงได้ กับสิ่งที่ควบคุมไม่ได้เสมอไป

ความเครียด ความเหนื่อยล้า และฮอร์โมน

NIDCR ระบุว่าความเครียดทางอารมณ์และฮอร์โมนไม่สมดุลเป็นตัวกระตุ้นที่เป็นไปได้ ร่วมกับการกัดโดนแก้มหรือริมฝีปากโดยไม่ตั้งใจ และการเลิกบุหรี่ โรงพยาบาลรามาธิบดีเอ่ยถึงการเปลี่ยนแปลงฮอร์โมนช่วงมีประจำเดือน และความเครียดที่เกิดจากอารมณ์ ส่วน NHS ระบุความเหนื่อยล้าไว้ในสิ่งที่พอเลี่ยงได้

อาหารและยาสีฟัน

โรงพยาบาลรามาธิบดียกตัวอย่างช็อกโกแลต สตรอว์เบอร์รี ถั่ว และชีส ว่าเป็นอาหารที่อาจทำให้เป็นร้อนในได้ในคนที่แพ้ NIDCR แนะนำให้เลี่ยงอาหารร้อน เปรี้ยว หรือเผ็ด ซึ่งทำให้แผลที่มีอยู่เจ็บ และอาจกระตุ้นให้เกิดแผลใหม่ได้ ส่วน NHS แนะนำให้ไม่ใช้ยาสีฟันที่มีโซเดียมลอริลซัลเฟต

ประวัติในครอบครัว

NHS ระบุพันธุกรรมไว้ในสิ่งที่ควบคุมไม่ได้เสมอไป โดยบอกว่าบางครอบครัวเป็นแผลในปากบ่อยกว่า

จะรู้ได้อย่างไรว่าได้รับสารอาหารเพียงพอ?

ดูจากมื้ออาหารหรือจากตัวแผลอย่างเดียวบอกไม่ได้ ถ้าร้อนในกลับมาเป็นซ้ำ ทางที่เชื่อถือได้คือปรึกษาแพทย์หรือทันตแพทย์

ตรวจสุขภาพช่องปากกับทันตแพทย์ทำอะไรบ้าง

NHS ระบุว่าทุกครั้งที่ตรวจสุขภาพช่องปาก ทันตแพทย์ควรตรวจฟัน เหงือก และในปาก ถามเรื่องสุขภาพทั่วไปและปัญหาที่เกิดขึ้นตั้งแต่ครั้งก่อน และถามพร้อมให้คำแนะนำเรื่องอาหาร การสูบบุหรี่ การดื่มแอลกอฮอล์ และนิสัยการทำความสะอาดฟัน การตรวจสุขภาพช่องปากเป็นการตรวจดูฟัน เหงือก และในปาก ไม่ได้วัดว่าได้รับสารอาหารแต่ละชนิดมากน้อยแค่ไหน

เตรียมตัวก่อนไปพบ

ลองจดไว้ว่าเป็นบ่อยแค่ไหน แต่ละครั้งเป็นนานกี่วัน และก่อนเป็นมีอะไรเกิดขึ้น เช่น สัปดาห์ที่เครียด หรืออาหารบางอย่างที่กิน ถ้าอยากรู้ว่าระดับสารอาหารต่ำหรือไม่ ให้ถามแพทย์หรือทันตแพทย์ว่าควรตรวจอะไรเพิ่มหรือไม่ แทนการตัดสินจากอาหารที่กิน

ระหว่างที่เป็นร้อนใน ดูแลตัวเองอย่างไร?

ร้อนในส่วนใหญ่หายได้เอง NHS ระบุว่าควรหายเองภายในราว 1 ถึง 2 สัปดาห์ และแผลต้องใช้เวลา ส่วน NIDCR ให้ระยะเวลา 1 ถึง 2 สัปดาห์

การแปรงฟันและดูแลช่องปาก

• ใช้แปรงสีฟันขนนุ่ม (NHS)
• เลี่ยงยาสีฟันที่มีโซเดียมลอริลซัลเฟต (NHS)
• ตรวจสุขภาพช่องปากกับทันตแพทย์เป็นประจำ (NHS)

อาหารและเครื่องดื่ม

NHS แนะนำว่า

• กินอาหารที่นิ่มขึ้น และดื่มเครื่องดื่มเย็นผ่านหลอด
• เลี่ยงอาหารที่เผ็ดจัด เค็มจัด หรือเปรี้ยวจัด
• เลี่ยงอาหารแข็งกรอบ เช่น ขนมปังปิ้งหรือมันฝรั่งทอดกรอบ
• เลี่ยงเครื่องดื่มที่ร้อนจัดหรือเปรี้ยว เช่น น้ำผลไม้

อาหารนิ่มและอาหารที่ควรเลี่ยงตอนเจ็บคอ อ่านได้ในเจ็บคอ กินอะไรดี และควรเลี่ยงอะไร?

ปรึกษาเภสัชกร

เภสัชกรช่วยแนะนำทางเลือกที่เหมาะสมเมื่อแผลเจ็บได้ ถ้าใช้ยาประจำ ควรบอกเภสัชกรด้วย เพราะ NHS ระบุว่ายาบางชนิดเป็นหนึ่งในสิ่งที่กระตุ้นให้เกิดแผลในปากได้

หน่วยงานสุขภาพแนะนำให้ดูแลช่องปากในแต่ละวันอย่างไร?

นิสัยที่หน่วยงานสุขภาพแนะนำ เป็นเรื่องเดียวกับการดูแลช่องปากในแต่ละวัน

• แปรงฟันวันละ 2 ครั้ง ครั้งละราว 2 นาที ด้วยแปรงขนปานกลางหรือขนนุ่ม ซึ่ง NHS ระบุว่าเหมาะกับคนส่วนใหญ่
• ตรวจสุขภาพช่องปากเป็นประจำ (NHS) และให้ทันตแพทย์ดูฟันปลอม เครื่องมือจัดฟันที่ไม่พอดี หรือฟันที่คม เพราะ NHS ระบุสิ่งเหล่านี้ไว้ในตัวกระตุ้น
• สังเกตอาหารที่ดูเหมือนกระตุ้นให้เป็นร้อนใน (โรงพยาบาลรามาธิบดี, NHS)
• กินอาหารให้หลากหลายและสมดุล (NHS)

ร้อนในแบบไหนควรไปพบแพทย์หรือทันตแพทย์?

ถ้ามีข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ ควรไปพบแพทย์หรือทันตแพทย์ ไม่ต้องรอ

NHS แนะนำด้วยว่าควรพบแพทย์ ถ้ามีแผลที่ส่วนอื่นของร่างกาย และระบุว่าแผลในปากที่เป็นนาน ควรให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจดู