ผิวหมองคล้ำ ดูโทรม เกิดจากอะไร ดูแลอย่างไรดี?
ผิวที่ดูหมองคล้ำ ไม่สดใส และดูโทรมตลอด ส่วนใหญ่มาจากหลายเรื่องในชีวิตประจำวันที่เกิดพร้อมกัน ได้แก่ แสงแดดที่โดนทุกวันโดยไม่รู้ตัว ทาครีมกันแดดน้อยเกินไปหรือไม่ทาซ้ำ ผิวแห้ง นอนน้อย สูบบุหรี่ และดื่มแอลกอฮอล์ การดูแลจึงมีสองด้านคู่กัน ด้านนอกคือกันแดดให้ถูกวิธีและดูแลผิวไม่ให้แห้ง ด้านในคือการนอน เลิกบุหรี่ ลดแอลกอฮอล์ และกินผักผลไม้ให้พอ ถ้ามีรอยหรือสีผิวที่เปลี่ยนไปเร็วผิดสังเกต ให้ไปพบแพทย์หรือแพทย์ผิวหนัง
ผิวหมองคล้ำไม่สดใส ดูโทรมตลอด เกิดจากอะไร?
ผิวดูหมองมักไม่ได้มีสาเหตุเดียว แต่มาจากนิสัยและสิ่งแวดล้อมที่ผิวเจอทุกวันหลายอย่างรวมกัน ลองไล่ดูทีละข้อว่าตัวเองตรงกับข้อไหนบ้าง
แสงแดดที่โดนทุกวันโดยไม่รู้ตัว
ในเมืองไทยแดดแรงเกือบทั้งปี มาตรวัดดัชนียูวีของ EPA สหรัฐฯ ระบุว่าเมื่อดัชนียูวี (UV index) ตั้งแต่ 3 ขึ้นไปควรป้องกันแดด และแนะนำให้อยู่ในที่ร่มช่วงสายถึงบ่าย NHS ก็แนะนำให้ป้องกันผิวเมื่อดัชนียูวีตั้งแต่ 3 ขึ้นไปเช่นกัน
หลายคนคิดว่าไม่ได้ออกแดด แต่ FDA ของสหรัฐฯ ระบุว่าแม้วันฟ้าครึ้ม รังสียูวีจากแดดก็ผ่านเมฆได้ถึง 80% วันที่ฟ้าครึ้มจึงยังโดนแดดอยู่
แดดที่สะสมจากการเดินไปป้ายรถ ตลาดตอนสาย หรือนั่งริมหน้าต่างทุกวัน จึงเป็นสาเหตุที่หลายคนมองข้าม
ผิวแห้งจนดูหยาบและไม่มีน้ำมีนวล
ผิวที่แห้งอาจรู้สึกหยาบและลอกเป็นขุย National Institute on Aging (NIA) ของสหรัฐฯ ระบุว่า นอกจากการเปลี่ยนแปลงตามวัยแล้ว การดื่มน้ำน้อยเกินไป การโดนแดดมากเกินไป การอยู่ในที่อากาศแห้ง และการสูบบุหรี่ ล้วนทำให้ผิวแห้งและหยาบได้ และการอาบน้ำร้อนหรือใช้สบู่มากเกินไปทำให้ผิวแห้งมากขึ้น ในบ้านเรา การอยู่ห้องแอร์ทั้งวันทำให้อากาศรอบตัวแห้งได้เช่นกัน
ล้างหน้าหรือขัดผิวแรงเกินไป
การขัดหน้าแรง ๆ หรือขัดบ่อยเพื่อให้ผิวดูใหม่ อาจได้ผลตรงข้ามถ้าทำให้ผิวแดง แห้ง หรือแสบ ผิวที่แดงและแห้งจากการระคายเคืองจะดูไม่สม่ำเสมอและดูเหนื่อย
นอนน้อย
การนอนน้อยแสดงออกที่หน้าได้จริง งานวิจัยในวารสาร Sleep ปี 2013 ถ่ายรูปผู้เข้าร่วม 10 คน หลังนอนตามปกติ และหลังจากที่นอนเพียง 5 ชั่วโมงแล้วอดนอนต่ออีก 31 ชั่วโมง แล้วให้คน 40 คนดูรูป ผลคือหน้าของคนที่อดนอนถูกมองว่าผิวซีดกว่า ใต้ตาคล้ำกว่า ตาบวมและแดงกว่า เปลือกตาตก และมุมปากตกกว่า หรือพูดง่าย ๆ คือดูเหนื่อยกว่า
เรื่องผิวหลังนอนน้อยติดกันหลายคืน อ่านต่อได้ที่นอนน้อยหลายวันแล้วผิวพัง ร่างกายขาดอะไร?
สูบบุหรี่และดื่มแอลกอฮอล์
NIA จัดให้การสูบบุหรี่เป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ผิวแห้งและหยาบ NHS ระบุว่าผิวที่ดูดีขึ้นและรู้สึกเหนื่อยน้อยลงระหว่างวัน เป็นผลที่เห็นได้ทันทีของการลดแอลกอฮอล์ คนที่สูบบุหรี่หรือดื่มบ่อยในช่วงงานเลี้ยง จึงอาจเห็นผิวดูหมองชัดขึ้น
| สาเหตุ | สังเกตได้อย่างไร |
|---|---|
| แดดสะสม | โดนแดดสั้น ๆ หลายครั้งต่อวัน นั่งข้างหน้าต่าง ขับรถทุกวัน |
| ผิวแห้ง | ผิวตึงหลังล้างหน้า หยาบ ลอกเป็นขุย อยู่ห้องแอร์ทั้งวัน |
| ขัดหรือถูแรง | ผิวแดง แสบเวลาทาผลิตภัณฑ์ |
| นอนน้อย | นอนไม่ถึง 7 ชั่วโมง ใต้ตาคล้ำ หน้าดูซีด |
| บุหรี่ แอลกอฮอล์ | สูบบุหรี่ ดื่มบ่อย ผิวดูหมองและแห้ง |
ทาครีมกันแดดทุกวันแต่ผิวยังหมองคล้ำ เป็นเพราะอะไร?
คำตอบที่พบบ่อยคือ ทาน้อยเกินไป ไม่ทาซ้ำ หรือใช้ครีมกันแดดอย่างเดียวโดยไม่ป้องกันแดดด้วยวิธีอื่น ครีมกันแดดจึงกันแดดได้ไม่เต็มที่อย่างที่คิด
ทาน้อยเกินไป
FDA ของสหรัฐฯ ระบุว่าผู้ใหญ่ขนาดตัวทั่วไปต้องใช้ครีมกันแดดอย่างน้อย 1 ออนซ์ หรือประมาณเต็มแก้วช็อต จึงจะทาทั่วตัวได้สม่ำเสมอ ส่วน NHS ของสหราชอาณาจักรระบุว่าผู้ใหญ่ควรใช้ราว 6 ถึง 8 ช้อนชาถ้าทาทั้งตัว และคนส่วนใหญ่ทาไม่พอ หลายคนบีบออกมาเพียงเม็ดเล็ก ๆ แล้วเกลี่ยบาง ๆ ซึ่งน้อยกว่านี้มาก
FDA ระบุว่าหู จมูก ริมฝีปาก ต้นคอ มือ และแนวไรผม เป็นจุดที่คนมักลืมทา ซึ่งโดนแดดตอนขับรถหรือเดินทางทุกวัน
ทาครั้งเดียวตอนเช้า
ครีมกันแดดไม่ได้อยู่บนผิวทั้งวัน FDA แนะนำให้ทาซ้ำอย่างน้อยทุก 2 ชั่วโมง และบ่อยขึ้นถ้าว่ายน้ำหรือเหงื่อออก NHS อธิบายว่าแดดทำให้ครีมแห้งออกไปจากผิวได้ และให้ทาซ้ำหลังลงน้ำแม้จะเป็นแบบกันน้ำ อากาศร้อนชื้นของไทยทำให้เหงื่อออกง่าย จุดนี้จึงสำคัญ
ทาแล้วออกแดดทันที
FDA แนะนำให้ทาครีมกันแดด 15 นาทีก่อนออกแดด ส่วน NHS แนะนำให้ทาก่อนออกไปข้างนอก 30 นาที และทาอีกครั้งก่อนออกจากบ้าน
ค่า SPF และการป้องกัน UVA
SPF บอกการป้องกัน UVB เป็นหลัก FDA ระบุว่าค่า SPF ที่สูงขึ้น (ถึง 50) ป้องกันการไหม้แดดได้มากขึ้น และไม่มีครีมกันแดดใดกันรังสียูวีได้ทั้งหมด FDA แนะนำครีมกันแดดที่ป้องกันทั้ง UVA และ UVB (broad spectrum) ค่า SPF 15 ขึ้นไป ส่วน NHS แนะนำ SPF อย่างน้อย 30 และการป้องกัน UVA อย่างน้อย 4 ดาว และใช้แบบกันน้ำถ้ามีแนวโน้มจะเหงื่อออก ครีมกันแดดที่ขายในไทยมักบอกระดับการป้องกัน UVA เป็นค่า PA
| สิ่งที่มักพลาด | คำแนะนำจากแหล่งข้อมูล |
|---|---|
| ปริมาณ | ทั้งตัวอย่างน้อย 1 ออนซ์ ราวเต็มแก้วช็อต (FDA) หรือราว 6 ถึง 8 ช้อนชา (NHS) |
| เวลาทา | 15 นาทีก่อนออกแดด (FDA) หรือ 30 นาทีก่อนออก และอีกครั้งก่อนออกจากบ้าน (NHS) |
| ทาซ้ำ | อย่างน้อยทุก 2 ชั่วโมง และบ่อยขึ้นเมื่อเหงื่อออกหรือลงน้ำ |
| ชนิด | ป้องกันทั้ง UVA และ UVB ค่า SPF 15 ขึ้นไป (FDA) หรือ SPF 30 ขึ้นไปกับ UVA 4 ดาว (NHS) และกันน้ำถ้าเหงื่อออก |
| จุดที่ลืม | หู จมูก ต้นคอ มือ แนวไรผม และริมฝีปาก (ใช้ลิปบาล์มที่มี SPF) |
ใช้ครีมกันแดดอย่างเดียว
NHS ระบุชัดว่าไม่ควรพึ่งครีมกันแดดอย่างเดียว ให้สวมเสื้อผ้าที่ปกปิดและอยู่ในที่ร่มช่วงที่แดดแรงที่สุด EPA แนะนำให้ใช้ที่ร่ม เสื้อผ้าที่ปกปิด หมวกปีกกว้าง และแว่นกันแดด ร่วมกับครีมกันแดดเมื่อดัชนียูวีตั้งแต่ 3 ขึ้นไป และระวังเป็นพิเศษเมื่อตั้งแต่ 8 ขึ้นไป โดยเฉพาะช่วงสายถึงบ่าย ร่ม หมวกปีกกว้าง และการเลือกเดินฝั่งที่มีร่มเงา จึงช่วยได้มากกว่าการเพิ่มค่า SPF
ทาครีมกันแดดทุกวันแต่ผิวยังหมองคล้ำ ควรดูแลจากภายในอย่างไร?
การดูแลจากภายในคือการปรับการใช้ชีวิตประจำวัน ได้แก่ นอนให้พอ เลิกบุหรี่ ลดแอลกอฮอล์ กินผักผลไม้ให้หลากหลาย และขยับร่างกาย
นอนให้ได้ 7 ชั่วโมงขึ้นไป
CDC ของสหรัฐฯ แนะนำให้ผู้ใหญ่อายุ 18 ถึง 60 ปี นอน 7 ชั่วโมงขึ้นไป และแนะนำนิสัยการนอนดังนี้
- เข้านอนและตื่นนอนเวลาเดิมทุกวัน
- ปิดอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์อย่างน้อย 30 นาทีก่อนนอน
- เลี่ยงมื้อใหญ่และแอลกอฮอล์ก่อนนอน
- เลี่ยงคาเฟอีนช่วงบ่ายถึงเย็น
ถ้านอนไม่หลับเพราะคิดเรื่องงานวนไปมา อ่านต่อได้ที่นอนไม่หลับ สมองไม่หยุดคิด ทำอย่างไรดี?
เลิกบุหรี่และลดแอลกอฮอล์
อย่างที่กล่าวข้างต้น NIA จัดให้การสูบบุหรี่เป็นสาเหตุหนึ่งของผิวแห้งและหยาบ และ NHS ระบุว่าผิวที่ดูดีขึ้นเป็นผลที่เห็นได้ทันทีของการลดแอลกอฮอล์ NHS แนะนำให้ดื่มน้ำเปล่าหรือเครื่องดื่มที่ไม่มีแอลกอฮอล์สลับกับเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ และมีวันที่ไม่ดื่มหลายวันในแต่ละสัปดาห์ ถ้าต้องการเลิกบุหรี่ ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรได้
กินผักและผลไม้สดให้หลากหลาย
NHS แนะนำให้กินผักและผลไม้หลากหลายชนิดอย่างน้อยวันละ 5 ส่วน ในมื้อแบบไทย ทำได้ง่าย ๆ โดย
- สั่งผักเพิ่มในอาหารจานเดียว หรือมีแกงจืดผัก ผัดผัก หรือผักลวกน้ำพริกในมื้อ
- กินผลไม้สดตามฤดูกาลหลังอาหารแทนขนมหวาน และเปลี่ยนชนิดไปเรื่อย ๆ
- เลือกผลไม้สดทั้งผลแทนน้ำผลไม้ที่เติมน้ำตาล
ดื่มน้ำให้พอและขยับร่างกาย
ดื่มน้ำเป็นระยะตลอดวัน โดยเฉพาะวันที่อากาศร้อน อยู่ห้องแอร์ทั้งวัน หรือเหงื่อออกมาก NIA จัดให้การดื่มน้ำน้อยเกินไปเป็นสาเหตุหนึ่งของผิวแห้ง ถ้าทำงานนั่งโต๊ะทั้งวัน ลุกเดินเป็นช่วงสั้น ๆ ระหว่างวัน
ดูแลผิวด้านนอกอย่างไรไม่ให้ผิวแห้งและดูหมอง?
นอกจากครีมกันแดด การล้างหน้าและการให้ความชุ่มชื้นอย่างอ่อนโยนคือพื้นฐานที่ทำได้ทุกวัน
ล้างหน้าอย่างอ่อนโยน
NIA แนะนำให้ใช้สบู่อ่อน ๆ และน้ำอุ่น ไม่ใช่น้ำร้อน และระบุว่าการอาบน้ำร้อนหรือใช้สบู่มากเกินไปทำให้ผิวแห้งมากขึ้น ล้างโดยไม่ถูแรง
ทามอยส์เจอไรเซอร์หลังล้างทันที
NIA แนะนำให้ใช้มอยส์เจอไรเซอร์ เช่น โลชั่น ครีม หรือขี้ผึ้ง ทุกวัน และลองใช้เครื่องเพิ่มความชื้นในห้อง NHS ระบุว่าควรทามอยส์เจอไรเซอร์หลังล้างมือ แช่น้ำ หรืออาบน้ำ ทันทีที่ซับผิวแห้ง และทาได้ทุกครั้งที่ผิวรู้สึกแห้งหรือตึง ถ้าอยู่ห้องแอร์ทั้งวันจนผิวตึง จุดนี้ยิ่งสำคัญ
ขัดผิวหรือผลัดผิวแต่พอดี
ถ้าสครับหรือผลิตภัณฑ์ผลัดผิวทำให้แสบ ร้อน หรือผิวแดง ให้หยุดใช้ เพราะผิวที่ระคายเคืองจะดูแดงและไม่สม่ำเสมอ
ถ้าผิวเริ่มดูโทรมตั้งแต่อายุราว 30 และอยากรู้ว่าควรเริ่มดูแลจากตรงไหน อ่านต่อได้ที่อายุ 30 ผิวเริ่มดูโทรม ควรเริ่มดูแลอย่างไร?
ผิวหมองแบบไหนควรไปพบแพทย์ผิวหนัง?
ผิวที่ดูหมองจากนอนน้อยหรือแดดสะสมเป็นเรื่องที่พบได้บ่อย แต่ถ้ามีอาการต่อไปนี้ ควรไปพบแพทย์หรือแพทย์ผิวหนัง
- มีรอยหรือจุดสีเข้มที่เกิดขึ้นใหม่ หรือขยายใหญ่ขึ้นเร็ว
- สีผิวเปลี่ยนไปเร็วผิดสังเกตโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน เช่น คล้ำลงหรือซีดลงทั้งตัว
- ไฝที่เปลี่ยนขนาด รูปร่าง หรือสี
- ไฝหรือรอยบนผิวที่เจ็บ คัน อักเสบ มีเลือดออก หรือตกสะเก็ด
- รอยใหม่หรือรอยแปลก ๆ บนผิวที่อยู่นานหลายสัปดาห์แล้วยังไม่หาย
- ผิวแห้งมากจนคันตลอดเวลา และดูแลเองแล้วไม่ดีขึ้น NIA แนะนำให้ปรึกษาแพทย์ถ้าผิวแห้งและคันมาก
- ผิวหมองพร้อมกับรู้สึกเหนื่อยมากผิดปกติ น้ำหนักลดโดยไม่ตั้งใจ หรือมีอาการอื่นร่วมด้วย
ถ้าใช้ยาหรือผลิตภัณฑ์ทาผิวที่แพทย์สั่งอยู่ หรือกังวลว่ายาที่ใช้ประจำทำให้ผิวเปลี่ยน ไม่ควรหยุดหรือเปลี่ยนเอง ให้ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
คำถามที่พบบ่อย
ผิวหมองคล้ำไม่สดใส ดูโทรมตลอด เกิดจากอะไร?
ทาครีมกันแดดทุกวันแต่ผิวยังหมองคล้ำ เป็นเพราะอะไร?
ผิวหมองคล้ำ ควรปรับการใช้ชีวิตอย่างไร?
ขัดผิวบ่อย ๆ ช่วยให้ผิวไม่หมองไหม?
ผิวหมองแบบไหนควรไปพบแพทย์ผิวหนัง?
- FDA: Sunscreen: How to Help Protect Your Skin from the Sun ↗
- FDA: Tips to Stay Safe in the Sun ↗
- NHS: Sunscreen and sun safety ↗
- US EPA: UV Index Scale ↗
- National Institute on Aging: Skin Care and Aging ↗
- NHS: Tips on cutting down alcohol ↗
- NHS: 8 tips for healthy eating ↗
- NHS: Emollients (moisturisers) ↗
- Sundelin T, et al. Cues of fatigue: effects of sleep deprivation on facial appearance. Sleep. 2013 ↗
- CDC: About Sleep ↗
- NHS: Moles – when to get a mole checked ↗
เราใช้คุกกี้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้งานเว็บไซต์ เมื่อคุณกดยอมรับ เราจะสามารถแสดงเนื้อหาที่ตรงกับความสนใจของคุณได้มากขึ้น และหากต้องการเปลี่ยนความยินยอม สามารถทำได้ทุกเมื่อโดยคลิก “การตั้งค่าคุกกี้” นโยบายการใช้คุกกี้
