กินผักน้อย เพิ่มใยอาหารในอาหารไทยได้อย่างไร?
ถ้ากินผักน้อย วิธีที่ง่ายที่สุดในการได้ใยอาหารเพิ่มคือเพิ่มจากกลุ่มอาหารที่กินอยู่แล้ว มีผักทุกมื้อ กินผลไม้ทั้งผล เปลี่ยนข้าวขาวเป็นข้าวกล้องในบางมื้อ และใส่ถั่วเมล็ดแห้งในแกง ซุป หรือของหวาน โดยค่อย ๆ เพิ่มทีละน้อยและดื่มน้ำให้พอ ค่าอ้างอิงสารอาหารต่อวันสำหรับคนไทย (Thai RDIs) ของใยอาหารคือ 25 กรัมต่อวัน และ NHS ของสหราชอาณาจักรแนะนำผักผลไม้อย่างน้อยวันละ 5 ส่วน ส่วนละ 80 กรัม
ผักผลไม้วันละเท่าไรจึงพอ?
NHS ของสหราชอาณาจักรแนะนำให้กินผักผลไม้หลากหลายชนิดอย่างน้อยวันละ 5 ส่วน (รวมกัน 5 ส่วน ไม่ใช่อย่างละ 5 ส่วน) โดยหนึ่งส่วนคือ 80 กรัม คำแนะนำนี้อิงคำแนะนำขององค์การอนามัยโลกที่ให้กินผักผลไม้อย่างน้อยวันละ 400 กรัม
ในมื้ออาหารไทย ก็คือมีผักหนึ่งจานหรือผักจำนวนมากพอในแต่ละมื้อ และกินผลไม้วันละ 2 ครั้ง
ใยอาหารคืออะไร ควรได้วันละเท่าไร?
ใยอาหารเป็นส่วนของอาหารจากพืชที่ร่างกายย่อยเองไม่ได้ พบในผัก ผลไม้ ธัญพืชไม่ขัดสี และถั่ว มื้อที่มีแต่ข้าวขาว เนื้อสัตว์ และขนมขบเคี้ยวจึงมีใยอาหารน้อย
มีสองกลุ่ม
- ชนิดละลายน้ำ พบในข้าวโอ๊ต ถั่วเมล็ดแห้ง กล้วย แอปเปิล และผลไม้หลายชนิด
- ชนิดไม่ละลายน้ำ พบในรำข้าว ธัญพืชไม่ขัดสี เปลือกผลไม้ และผักใบ
อาหารส่วนใหญ่มีทั้งสองชนิดผสมกัน การกินอาหารจากพืชให้หลากหลายจึงสำคัญกว่าการเจาะจงชนิดใดชนิดหนึ่ง เรื่องพรีไบโอติก อ่านได้ในโพรไบโอติกกับพรีไบโอติกต่างกันอย่างไร?
ควรได้วันละเท่าไร
ค่าอ้างอิงสารอาหารต่อวันสำหรับคนไทย (Thai RDIs) ของใยอาหาร สำหรับบุคคลทั่วไปอายุ 3 ปีขึ้นไป กำหนดไว้ที่ 25 กรัมต่อวัน
NIDDK ของสหรัฐฯ ยกตัวอย่างอาหารที่มีใยอาหารน้อยหรือไม่มีเลย เช่น มันฝรั่งทอดกรอบ ฟาสต์ฟู้ด เนื้อสัตว์ อาหารแช่แข็งพร้อมกิน ขนมขบเคี้ยว และอาหารแปรรูปอย่างไส้กรอก วันที่กินแต่อาหารเหล่านี้จึงมักได้ใยอาหารไม่ถึง
ควรเพิ่มอะไรในมื้ออาหารไทย?
เริ่มจากกลุ่มอาหาร ได้แก่ ผัก ธัญพืชไม่ขัดสี ถั่ว และผลไม้
มีผักทุกมื้อ
NHS แนะนำให้มีผักมาก ๆ ในแต่ละมื้อ ในอาหารไทยทำได้ง่ายกว่าที่คิด
- สั่งผัดผักเพิ่มอีกจาน เช่น ผัดผักบุ้งหรือผัดคะน้า คู่กับข้าวราดแกง
- ขอผักเพิ่มในก๋วยเตี๋ยว หรือเลือกเมนูอย่างแกงเลียง ต้มจืดผักกาดเต้าหู้
- กินผักแกล้มที่มากับส้มตำ ลาบ และน้ำพริก เช่น กะหล่ำปลี ถั่วฝักยาว แตงกวา ให้หมด
เปลี่ยนข้าวขาวเป็นข้าวไม่ขัดสีบางมื้อ
NHS แนะนำให้เลือกธัญพืชไม่ขัดสี เช่น ข้าวกล้อง การเปลี่ยนข้าวขาวเป็นข้าวกล้องหรือข้าวไรซ์เบอร์รี่ในบางมื้อทำได้โดยไม่ต้องเปลี่ยนเมนู
ใส่ถั่วในแกงหรือของหวาน
NHS แนะนำให้ใส่ถั่วเมล็ดแห้ง เช่น ถั่วต่าง ๆ ถั่วเลนทิล หรือถั่วลูกไก่ ในสตูว์ แกง และสลัด NIDDK ก็ยกตัวอย่างถั่วเลนทิล ถั่วดำ และถั่วแดง ในอาหารไทยมีถั่วเขียว ถั่วแดง และถั่วดำ อยู่ในแกงและของหวานหลายอย่างอยู่แล้ว
กินผลไม้ทั้งผล
NHS แนะนำให้กินผลไม้สดเป็นของว่าง และ NIDDK ยกตัวอย่างแอปเปิลที่กินทั้งเปลือก ส้ม และลูกแพร์ ผลไม้ไทยอย่างฝรั่ง มะละกอ ส้ม และแก้วมังกร หาซื้อแบบหั่นพร้อมกินได้ง่าย ควรเลือกกินทั้งผลแทนน้ำผลไม้เมื่อทำได้ เพราะใยอาหารอยู่ในเนื้อและเปลือกเป็นส่วนมาก
| แทนที่จะ | ลองเปลี่ยนเป็น |
|---|---|
| ข้าวขาวทุกมื้อ | ข้าวกล้องหรือข้าวไรซ์เบอร์รี่ในบางมื้อ |
| ข้าวจานเดียวอย่างเดียว | ข้าวจานเดียวเดิม เพิ่มผัดผักอีกจาน |
| น้ำผลไม้หรือเครื่องดื่มหวาน | ผลไม้หั่นหนึ่งถ้วย |
| ขนมกรุบกรอบหรือบิสกิตเป็นของว่าง | ผลไม้ ผักหั่นเป็นแท่ง หรือถั่วไม่ใส่เกลือ |
| ก๋วยเตี๋ยวที่มีแต่เนื้อสัตว์ | ก๋วยเตี๋ยวใส่ผักเพิ่ม |
ควรเพิ่มใยอาหารเร็วแค่ไหน?
ค่อย ๆ เพิ่มทีละน้อย
NIDDK แนะนำให้เพิ่มใยอาหารทีละน้อยเพื่อให้ร่างกายปรับตัวกับการเปลี่ยนแปลง เริ่มจากเปลี่ยนทีละอย่าง เช่น เพิ่มผัดผักหนึ่งจานในมื้อกลางวัน พอชินแล้วค่อยเพิ่มอย่างถัดไป
ดื่มน้ำให้พอ
NIDDK แนะนำให้ดื่มน้ำและเครื่องดื่มอื่น เช่น น้ำผักผลไม้ที่ไม่เติมน้ำตาลและซุปใส ควบคู่กับการเพิ่มใยอาหาร วันที่อากาศร้อนหรือเหงื่อออกมากให้ดื่มมากขึ้น
เมื่อไรควรไปพบแพทย์?
NHS แนะนำให้พบแพทย์เมื่อ
- การขับถ่ายเปลี่ยนไปอย่างกะทันหัน
- มีเลือดปนในอุจจาระ
- น้ำหนักตัวลดลงโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน
ผู้ที่ตั้งครรภ์หรือใช้ยาประจำ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรเรื่องการปรับอาหาร
คำถามที่พบบ่อย
กินผักน้อยแล้วขับถ่ายไม่ดี ควรกินอะไรเพิ่ม?
ใยอาหารควรได้วันละเท่าไร?
ผักผลไม้วันละ 400 กรัม คือประมาณเท่าไร?
เพิ่มใยอาหารทีเดียวเยอะ ๆ ได้ไหม?
ดื่มน้ำผลไม้แทนการกินผลไม้ได้ไหม?
- ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 445) พ.ศ. 2566 เรื่อง ฉลากโภชนาการ – ค่าอ้างอิงสารอาหารต่อวันสำหรับคนไทย (บัญชีหมายเลข 3)
- NHS: Why 5 A Day? ↗
- NHS: How to get more fibre into your diet ↗
- NIDDK (NIH): Eating, diet and fibre ↗
- NHS: Bowel habits – when to see a GP ↗
เราใช้คุกกี้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้งานเว็บไซต์ เมื่อคุณกดยอมรับ เราจะสามารถแสดงเนื้อหาที่ตรงกับความสนใจของคุณได้มากขึ้น และหากต้องการเปลี่ยนความยินยอม สามารถทำได้ทุกเมื่อโดยคลิก “การตั้งค่าคุกกี้” นโยบายการใช้คุกกี้
