น้อมรำลึกในพระกรุณาธิคุณรายละเอียด
บริษัทไทยตั้งแต่ปี 1999 · แบรนด์ VISTRA ตั้งแต่ปี 2006·ร้านค้าทางการบน SHOPEE · LAZADA · TIKTOK SHOP · LINEบริษัทไทยตั้งแต่ปี 1999 · แบรนด์ VISTRA ตั้งแต่ปี 2006
ช่องทางการสั่งซื้อ
JAPAN QUALITY·輝く毎日を、内側から。·GMP · ISO · HACCP · FSSC 22000 · HALAL CERTIFIED
ดูแลประจำวัน

อยู่คนเดียวกินไม่ครบหมู่ กินให้ครบได้อย่างไร?

·
คนอยู่คนเดียวมักกินอาหารจานเดียวซ้ำ ๆ ข้ามมื้อ และได้ผักผลไม้น้อย สิ่งที่ควรเติมคือกลุ่มอาหารที่ขาดในแต่ละวัน จัดจานให้ผักครึ่งจาน ข้าว-แป้ง 1 ใน 4 และเนื้อสัตว์ ปลา หรือไข่ 1 ใน 4 กินผลไม้เป็นของว่าง ซื้อกินก็เติมส่วนที่ขาดจากร้านสะดวกซื้อหรือแผงผลไม้

คนที่อยู่คนเดียวแล้วรู้สึกว่ากินไม่ครบหมู่ สิ่งที่ควรเติมคือ "กลุ่มอาหาร" ที่ขาดไปในแต่ละวัน ใช้จานง่าย ๆ เป็นเกณฑ์ ให้ผักครึ่งจาน ข้าว-แป้ง 1 ใน 4 และเนื้อสัตว์ ปลา หรือไข่ 1 ใน 4 แล้วกินผลไม้เป็นของว่าง ถ้าซื้อกินเป็นหลัก ให้ดูว่ามื้อนั้นขาดกลุ่มไหนแล้วเติมจากร้านสะดวกซื้อหรือแผงผลไม้ ถ้าทำกินเอง ให้เลือกวัตถุดิบที่ใช้หมดได้และเก็บอาหารให้ถูกวิธี

ทำไมอยู่คนเดียวแล้วมักกินไม่ครบหมู่?

การกินคนเดียวไม่ได้ทำให้ขาดอาหารโดยตรง แต่ทำให้ "รูปแบบการกิน" เปลี่ยนไปทีละน้อยโดยไม่รู้ตัว

กินอาหารจานเดียวเป็นหลัก

เมื่อไม่มีใครกินด้วย คนส่วนใหญ่มักซื้ออาหารจานเดียว เช่น ข้าวมันไก่ ข้าวขาหมู กะเพราไข่ดาว หรือบะหมี่กึ่งสำเร็จรูป อาหารเหล่านี้มีข้าว-แป้งและเนื้อสัตว์ แต่ผักมีเพียงไม่กี่ชิ้นหรือไม่มีเลย และแทบไม่มีผลไม้หรือนมอยู่ในมื้อ

กินเมนูเดิมซ้ำ ๆ

ร้านใกล้คอนโด ร้านในซอยที่คุ้นเคย หรือเมนูที่สั่งผ่านแอปเป็นประจำ ทำให้วนกินไม่กี่อย่าง อาหารแต่ละชนิดมีคุณค่าทางโภชนาการไม่เท่ากัน การกินชนิดเดิมซ้ำ ๆ ตามความชอบหรือความเคยชินจึงทำให้ได้อาหารไม่หลากหลาย NHS แนะนำให้เลือกอาหารหลากหลายชนิดจากอาหารหลัก 5 กลุ่ม เพื่อให้ได้สารอาหารหลากหลาย การกินหลายชนิดในกลุ่มเดียวกันหมุนเวียนกันไปจึงช่วยได้

ซื้อของสดมาทำเองแล้วใช้ไม่หมด

ผักหนึ่งกำหรือเนื้อสัตว์หนึ่งแพ็กมักมากเกินไปสำหรับคนเดียว เมื่อทิ้งเสียไปสองสามครั้ง หลายคนจึงเลิกซื้อผักสด และหันไปพึ่งอาหารสำเร็จรูปมากขึ้น

ข้ามมื้อหรือกินมื้อดึก

วันที่ทำงานเลิกดึก มื้อเย็นอาจกลายเป็นขนมหรือบะหมี่ถ้วยตอนสี่ห้าทุ่ม ส่วนมื้อเช้าถูกข้ามไปเพราะไม่มีใครชวนกิน เมื่อมื้อหายไปหนึ่งมื้อ ก็อาจได้ผักหรือผลไม้น้อยลงในวันนั้น

ใน 1 วันควรกินอะไรบ้าง และกินเท่าไร?

NHS สรุปหลักการกินอาหารให้สมดุลไว้ดังนี้

  1. กินผักและผลไม้หลากหลายชนิดอย่างน้อยวันละ 5 ส่วน
  2. ใช้อาหารกลุ่มแป้งที่มีใยอาหารสูงเป็นฐานของมื้อ เช่น ข้าว ขนมปัง หรือมันฝรั่ง
  3. กินนมหรือผลิตภัณฑ์ทดแทนนม เช่น นมถั่วเหลือง บ้าง
  4. กินถั่ว ปลา ไข่ เนื้อสัตว์ และโปรตีนอื่นบ้าง
  5. เลือกน้ำมันชนิดไม่อิ่มตัว และใช้แต่น้อย
  6. ดื่มน้ำหรือเครื่องดื่มอย่างน้อยวันละ 6 ถึง 8 แก้ว

ผักหรือผลไม้ 1 ส่วน เท่ากับเท่าไร?

NHS ระบุว่าผักหรือผลไม้ 1 ส่วนสำหรับผู้ใหญ่คือ 80 กรัม เช่น

  • ผลไม้ กล้วย แอปเปิล หรือส้ม 1 ผล ผลไม้ลูกเล็กอย่างกีวี 2 ผล หรือสับปะรด 1 ชิ้นใหญ่
  • ผักสุก 3 ช้อนโต๊ะพูน หรือผักปวยเล้งสุก 2 ช้อนโต๊ะพูน
  • ผักสด มะเขือเทศขนาดกลาง 1 ผล มะเขือเทศเชอร์รี 7 ผล หรือแตงกวายาว 5 เซนติเมตร

แบ่งเป็นมื้อด้วย "จาน 2:1:1"

ถ้าการคิดทั้งวันดูยุ่งยาก ให้คิดเป็นรายมื้อ จานสุขภาพ 2:1:1 ของโรงพยาบาลรามาธิบดี แบ่งจานขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 9 นิ้วออกเป็น 4 ส่วน

  • ผัก 2 ส่วน หรือครึ่งหนึ่งของจาน เลือกผักสดหรือผักสุกได้ทุกชนิด แต่ให้กินหลากหลาย
  • ข้าวหรือแป้ง 1 ส่วน เช่น ข้าว เส้นก๋วยเตี๋ยว ขนมจีน ขนมปัง เผือก มัน ฟักทอง ถั่วธัญพืช
  • เนื้อสัตว์ 1 ส่วน เลือกเนื้อสัตว์ที่มีไขมันต่ำ เช่น เนื้อไก่ไม่ติดหนัง ปลา หรือไข่

บทความเดียวกันแนะนำให้กินผลไม้เป็นอาหารว่างวันละ 1 ถึง 2 มื้อ มื้อละ 1 จานเล็ก

ถ้าแทบไม่ได้กินปลา อ่านตัวเลือกในมื้ออาหารได้ในแทบไม่กินปลาเลย ควรเสริมอะไรทดแทน?

ซื้อกินนอกบ้านทุกมื้อ จะกินให้ครบหมู่ได้อย่างไร?

คนอยู่คนเดียวส่วนใหญ่ซื้อกินเป็นหลัก ซึ่งไม่ใช่ปัญหา หลักคือดูว่าแต่ละมื้อ "ขาดกลุ่มไหน" แล้วเติมให้ครบ

ตัวอย่างการเติมมื้อที่ซื้อมาให้ครบ

ตัวอย่างการเติมอาหาร 2 เมนูที่หาซื้อได้ทั่วไปให้ครบหมู่

เมนู ในจาน เติมให้ครบ
ข้าวราดแกง ผัดผักรวม และหมูผัดพริกหวาน ข้าว ผักรวม หมู ผลไม้ 1 ส่วน เช่น มะละกอ และนมจืด 1 แก้ว
ก๋วยเตี๋ยวต้มยำเส้นเล็ก หมูสับ ไข่ต้ม เส้นเล็ก ผัก (ถั่วงอก ผักบุ้ง) หมูสับ ลูกชิ้น ไข่ต้ม ผลไม้ 1 ส่วน เช่น แอปเปิล 1 ผลเล็ก

ร้านข้าวราดแกง ร้านตามสั่ง และร้านก๋วยเตี๋ยว

  • ถ้าสั่งกับข้าว 2 อย่าง ให้อย่างหนึ่งเป็นผัก เช่น ผัดผักรวม ผัดคะน้า แกงจืดผักกาดขาว หรือแกงเลียง
  • สั่งผัดกะเพราหรือผัดพริกแกง ขอใส่ผักเพิ่ม เช่น ถั่วฝักยาว ข้าวโพดอ่อน ส่วนก๋วยเตี๋ยวขอถั่วงอก ผักบุ้งเพิ่ม และกินผักเคียงที่ร้านวางไว้
  • ข้าวมันไก่ ข้าวขาหมู มีผักน้อย ให้ซื้อผักต้มหรือยำผักกินคู่ หรือเติมผักในมื้ออื่นของวันเดียวกัน
  • เลือกต้ม นึ่ง ลวก ย่างให้บ่อยกว่าทอด และไม่ต้องเติมน้ำปลาหรือซอสเพิ่มลงในอาหารที่ปรุงมาแล้ว

เรื่องการเลือกเมนูเมื่อกินข้าวนอกบ้านและกินของทอดบ่อย อ่านได้ในกินนอกบ้าน ของทอดบ่อย ควรเสริมอะไรให้ร่างกาย?

ร้านสะดวกซื้อและแผงผลไม้

ร้านสะดวกซื้อใกล้บ้านช่วยเติมกลุ่มที่ขาดได้ง่าย โดยไม่ต้องทำอาหารเอง

กลุ่มที่ขาด ตัวอย่างที่หาซื้อได้
ผัก สลัดผักกล่อง ผักต้มหรือผักลวกแบบพร้อมกิน ซุปผัก
ผลไม้ ผลไม้ตัดจากแผงผลไม้ เช่น ฝรั่ง มะละกอ สับปะรด แตงโม กล้วยทั้งหวี ส้ม
เนื้อสัตว์ ไข่ ถั่ว ไข่ต้ม อกไก่พร้อมกิน เต้าหู้ ถั่วอบไม่ปรุงรส
นม นมจืด นมถั่วเหลืองสูตรไม่หวาน โยเกิร์ตรสธรรมชาติ

ผลไม้ตัดเป็นถุงหาซื้อง่ายในไทย ให้ซื้อมากินหลังมื้อหรือเป็นของว่างแทนขนม เลือกผลไม้ที่รสไม่หวานจัด และเลี่ยงผลไม้กระป๋องและผลไม้แช่อิ่ม

ทำกับข้าวกินคนเดียว เตรียมไว้ล่วงหน้าอย่างไรให้ครบหมู่?

การทำอาหารเองครั้งละหลายมื้อช่วยให้คุมผักและเนื้อสัตว์ได้ง่ายกว่า แต่ต้องเก็บให้ถูกวิธี เพราะอากาศในไทยร้อน

วิธีจัดให้ครบหมู่โดยไม่เหลือทิ้ง

  • ผัก เลือกผักที่เก็บได้นานกว่าผักใบ เช่น แครอท กะหล่ำปลี ฟักทอง ถั่วฝักยาว หรือใช้ผักแช่แข็ง แล้วซื้อผักใบเท่าที่ใช้หมดใน 1 ถึง 2 วัน
  • เนื้อสัตว์ แบ่งเป็นถุงเล็กพอดีมื้อก่อนเข้าช่องแช่แข็ง หยิบออกมาทีละถุง
  • ไข่และเต้าหู้ เป็นโปรตีนที่ทำง่ายสำหรับคนเดียว
  • ข้าว หุงข้าวกล้องหรือข้าวซ้อมมือครั้งละพอดี หรือหุงแล้วแบ่งแช่แข็งเป็นก้อนละมื้อ

เก็บอาหารที่ทำไว้อย่างไร

ล้างมือก่อนและหลังทำอาหาร

  • ล้างมือด้วยสบู่และน้ำสะอาดก่อน ระหว่าง และหลังเตรียมอาหาร และก่อนกินอาหาร ถูให้ทั่วอย่างน้อย 20 วินาที แล้วล้างออกและเช็ดให้แห้ง ตามขั้นตอนของ CDC
  • ถ้าไม่มีน้ำและสบู่ ใช้เจลล้างมือที่มีแอลกอฮอล์อย่างน้อย 60%
  • ใช้เขียงหรือจานแยกระหว่างเนื้อสัตว์ดิบกับผัก ผลไม้ และขนมปัง
  • รับอาหารจากไรเดอร์หรือกลับจากข้างนอกแล้ว ล้างมือก่อนแกะกล่องและหยิบอาหาร

คำถามที่พบบ่อย

อยู่คนเดียวกินอาหารไม่ครบหมู่ ควรเติมอะไรในมื้ออาหาร?

สิ่งที่ควรเติมคือกลุ่มอาหารที่ขาดไปในแต่ละวัน NHS แนะนำให้เลือกอาหารหลากหลายชนิดจากอาหารหลัก 5 กลุ่ม เพื่อให้ได้สารอาหารหลากหลาย คนอยู่คนเดียวมักได้ผัก ผลไม้ และนมน้อย วิธีจัดแต่ละมื้อแบบง่าย ๆ คือจานสุขภาพ 2:1:1 ของโรงพยาบาลรามาธิบดี ผักครึ่งจาน ข้าว-แป้ง 1 ใน 4 และเนื้อสัตว์ ปลา หรือไข่ 1 ใน 4 แล้วกินผลไม้เป็นของว่างวันละ 1 ถึง 2 มื้อ และไม่งดมื้อใดมื้อหนึ่ง

วัยทำงานควรกินอะไรบ้างใน 1 วัน และกินเท่าไร?

NHS สรุปหลักการกินอาหารให้สมดุลไว้ดังนี้ กินผักและผลไม้หลากหลายชนิดอย่างน้อยวันละ 5 ส่วน ใช้อาหารกลุ่มแป้งที่มีใยอาหารสูงเป็นฐานของมื้อ เช่น ข้าว ขนมปัง หรือมันฝรั่ง กินนมหรือผลิตภัณฑ์ทดแทนนม เช่น นมถั่วเหลือง บ้าง กินถั่ว ปลา ไข่ เนื้อสัตว์ และโปรตีนอื่นบ้าง เลือกน้ำมันชนิดไม่อิ่มตัวและใช้แต่น้อย และดื่มน้ำหรือเครื่องดื่มอย่างน้อยวันละ 6 ถึง 8 แก้ว

ซื้อกินนอกบ้านทุกมื้อ จะกินให้ครบหมู่ได้อย่างไร?

เลือกเมนูที่มีผักอยู่ในจาน เช่น ข้าวราดแกงที่มีผัดผักรวมหนึ่งอย่าง หรือก๋วยเตี๋ยวที่ใส่ถั่วงอกและผักบุ้ง ให้มีผักทุกมื้อ แล้วเติมสิ่งที่ขาดจากร้านสะดวกซื้อหรือแผงผลไม้ เช่น ไข่ต้ม ผลไม้ตัดหนึ่งถุง และนมจืดหรือนมถั่วเหลือง จานสุขภาพ 2:1:1 ของโรงพยาบาลรามาธิบดีช่วยเช็กได้ง่าย ๆ คือควรมีผักราวครึ่งจาน

ทำกับข้าวกินคนเดียว เตรียมไว้หลายวันได้ไหม?

ทำได้ แต่ต้องเก็บให้ถูกวิธี CDC แนะนำให้นำอาหารที่ปรุงแล้วเข้าตู้เย็นภายใน 2 ชั่วโมง หรือภายใน 1 ชั่วโมงถ้าอากาศร้อนเกิน 32°C ซึ่งเป็นอากาศปกติของไทย เวลาอุ่นอาหารด้วยไมโครเวฟ CDC แนะนำให้ใช้เทอร์โมมิเตอร์วัดอาหารให้ร้อนถึง 74°C (165°F) และล้างมือด้วยสบู่ก่อน ระหว่าง และหลังทำอาหาร

ผักหรือผลไม้ 1 ส่วน เท่ากับเท่าไร?

NHS ระบุว่าผักหรือผลไม้ 1 ส่วนสำหรับผู้ใหญ่คือ 80 กรัม เช่น กล้วย แอปเปิล หรือส้ม 1 ผล ผลไม้ลูกเล็กอย่างกีวี 2 ผล สับปะรด 1 ชิ้นใหญ่ ผักสุก 3 ช้อนโต๊ะพูน ผักปวยเล้งสุก 2 ช้อนโต๊ะพูน หรือมะเขือเทศขนาดกลาง 1 ผล
แหล่งอ้างอิง
  1. NHS: Eating a balanced diet ↗
  2. NHS: 5 A Day portion sizes ↗
  3. โรงพยาบาลรามาธิบดี นิตยสาร @Rama: ชวนทำอาหารจานสุขภาพ 2:1:1 ↗
  4. CDC: About Handwashing ↗
  5. CDC: Four Steps to Food Safety ↗
ข้อมูลอ้างอิงเชิงให้ความรู้ทั่วไป — ไม่ใช่การอ้างสรรพคุณผลิตภัณฑ์