ใช้มือถือและคอมทั้งวัน แสงสีฟ้าทำร้ายผิวไหม?
งานวิจัยตอนนี้ยังไม่พบว่าแสงสีฟ้าจากมือถือและคอมพิวเตอร์เป็นอันตรายต่อผิว บทปริทัศน์อย่างเป็นระบบปี 2022 ไม่ได้จัดแสงสีฟ้าจากหน้าจอเป็นปัจจัยเสี่ยงต่อสีผิว รอยแดง หรือการเปลี่ยนแปลงของผิวจากแสง ส่วนแหล่งแสงสีฟ้าที่ใหญ่ที่สุดในชีวิตประจำวันคือแสงแดด สิ่งที่ทำได้จริงจึงเป็นเรื่องพื้นฐาน คือทาครีมกันแดดทุกวัน พักสายตาจากจอเป็นระยะ และเลิกใช้หน้าจอก่อนเข้านอน
ใช้มือถือและคอมทั้งวัน แสงสีฟ้าทำให้ผิวแก่เร็วจริงไหม?
ยังไม่มีหลักฐานที่ชี้เช่นนั้น คำถามนี้มีงานวิจัยที่ตอบได้ตรงที่สุดคือบทปริทัศน์อย่างเป็นระบบของ Ceresnie และคณะ (2022) ซึ่งพิจารณาเฉพาะแสงสีฟ้าที่มาจากหน้าจออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์
บทปริทัศน์ปี 2022 พบอะไร
ผู้วิจัยค้นบทความจากฐานข้อมูลการแพทย์ที่ตีพิมพ์ตั้งแต่ปี 1946 ถึงเดือนมีนาคม 2022 พบบทความที่เกี่ยวข้อง 88 ชิ้น แต่เข้าเกณฑ์เพียง 9 ชิ้น (ศึกษาในเซลล์ 6 ชิ้น และในคนหรือสัตว์ 3 ชิ้น) ผลการประเมินคือ ไม่ได้จัดแสงสีฟ้าจากอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์เป็นปัจจัยเสี่ยงต่อสีผิว รอยแดง หรือผิวที่ดูเหลือง และไม่ได้จัดเป็นปัจจัยเสี่ยงต่อการเปลี่ยนแปลงของผิวจากแสง
ข้อจำกัดของหลักฐาน
ผู้วิจัยระบุเองว่างานวิจัยที่เข้าเกณฑ์ยังมีน้อย และหลายชิ้นวัดปริมาณแสงได้ไม่ตรงกับการใช้หน้าจอจริง ความมั่นใจของข้อสรุปจึงยังต่ำ และควรมีการศึกษาที่มีคุณภาพเพิ่มเติม คำตอบที่ตรงที่สุดในตอนนี้คือ "ยังไม่พบว่าเป็นอันตราย" ไม่ใช่ "พิสูจน์แล้วว่าไม่มีผลใด ๆ"
แสงสีฟ้าคืออะไร และมาจากไหน?
แสงสีฟ้าคือส่วนของแสงที่ตามองเห็นซึ่งมีความยาวคลื่นสั้น อยู่ในช่วงราว 400 ถึง 500 นาโนเมตร ความยาวคลื่นที่สั้นทำให้มีพลังงานมากกว่าแสงช่วงคลื่นยาว จึงมักถูกพูดถึงคู่กับรังสียูวี ทั้งที่รังสียูวีอยู่นอกช่วงแสงที่ตามองเห็น
แสงแดดคือแหล่งใหญ่ที่สุด
บทปริทัศน์ปี 2022 ของ Wong และ Bahmani เปรียบเทียบไว้ว่า ในวันที่แดดดีเดือนมิถุนายนในสหราชอาณาจักร แสงสีฟ้าจากการมองท้องฟ้าอยู่ที่ราว 10.4% ของขีดจำกัดการรับแสงสากล ขณะที่แท็บเล็ตและสมาร์ตโฟนที่เปิดความสว่างสูงสุดอยู่ที่เพียง 0.08 ถึง 0.38% กล่าวคือการอยู่กลางแจ้งตอนกลางวันได้รับแสงสีฟ้ามากกว่าการนั่งหน้าจอในอาคารมาก
หน้าจอและหลอดไฟ
หลอดฟลูออเรสเซนต์ หลอดประหยัดไฟ หลอด LED และจอโทรศัพท์ แท็บเล็ต และคอมพิวเตอร์ ก็ปล่อยแสงสีฟ้าเช่นกัน ความแตกต่างอยู่ที่ปริมาณและระยะเวลา คนที่ทำงานหน้าจอทั้งวันได้รับแสงจากจอเป็นเวลานาน แต่ความเข้มของแสงต่ำกว่าแสงแดดกลางแจ้ง
งานวิจัยที่พบว่าแสงสีฟ้าทำให้ผิวคล้ำ ใช้แสงมากแค่ไหน?
ข่าวที่บอกว่า "แสงสีฟ้าทำให้ผิวคล้ำ" มักมาจากการศึกษาที่ฉายแสงสีฟ้าเข้มข้นลงบนผิวโดยตรงในห้องปฏิบัติการ ซึ่งต่างจากการใช้มือถือในชีวิตจริง
การศึกษาแบบสุ่มปี 2020
Campiche และคณะ (2020) ศึกษาในอาสาสมัครหญิงสุขภาพดี 33 คน อายุ 21 ถึง 41 ปี ที่มีผิวเฉดกลางถึงเข้ม (ประเภทผิว III และ IV) โดยฉายแสงสีฟ้าความยาวคลื่น 450 นาโนเมตร ครั้งละ 60 จูลต่อตารางเซนติเมตร ติดต่อกัน 4 วัน รวมราว 240 จูลต่อตารางเซนติเมตร ผลคือผิวบริเวณที่ฉายแสงมีสีเข้มขึ้นทันที ในช่วงฟื้นตัวหลังหยุดฉายแสง สีจางลงบางส่วน แต่ยังเข้มกว่าเดิมจนถึงวันที่ 28 ของการติดตาม
ปริมาณแสงเทียบกับชีวิตจริง
ผู้วิจัยระบุว่าปริมาณแสงสีฟ้าแต่ละครั้งเทียบได้กับการอยู่กลางแดดช่วงเที่ยงวันในฤดูร้อนของยุโรปกลางราวหนึ่งชั่วโมง กล่าวคือเป็นระดับของแสงแดด ไม่ใช่ระดับของหน้าจอ บทปริทัศน์ปี 2022 จึงระบุว่ายังไม่ชัดว่าผลจากการศึกษาลักษณะนี้นำมาใช้กับการใช้หน้าจอในชีวิตจริงได้หรือไม่
ถ้าห่วงผิว ควรป้องกันแสงแดดอย่างไร?
เมื่อแสงแดดเป็นแหล่งแสงที่ใหญ่ที่สุด การป้องกันแดดจึงเป็นเรื่องแรกที่ควรทำ ไม่ว่าจะทำงานหน้าจอหรือไม่
ครีมกันแดดแบบไหน ทาเท่าไร
- องค์การอาหารและยาสหรัฐฯ (US FDA) แนะนำครีมกันแดดชนิดปกป้องกว้าง (broad-spectrum) ซึ่งกันได้ทั้ง UVA และ UVB ค่า SPF 15 ขึ้นไป ใช้เป็นประจำและตามวิธีใช้
- ผู้ใหญ่ขนาดตัวทั่วไปต้องใช้อย่างน้อย 1 ออนซ์ (ประมาณหนึ่งแก้วช็อต) เพื่อทาให้ทั่วตั้งแต่ศีรษะจรดเท้า
- ทาซ้ำอย่างน้อยทุก 2 ชั่วโมง และบ่อยกว่านั้นหากว่ายน้ำหรือเหงื่อออก
ดูดัชนียูวีก่อนออกไปข้างนอก
สำนักงานปกป้องสิ่งแวดล้อมสหรัฐฯ (EPA) ระบุว่าเมื่อดัชนียูวีอยู่ที่ 3 ถึง 7 ควรป้องกันแดด คือหาที่ร่มในช่วงสายถึงบ่าย และเมื่ออยู่กลางแจ้งให้ทาครีมกันแดดชนิดปกป้องกว้าง SPF 15 ขึ้นไปให้ทั่วผิวที่โดนแดด สวมเสื้อผ้าที่ปกปิด หมวกปีกกว้าง และแว่นกันแดด เมื่อดัชนียูวีอยู่ที่ 8 ขึ้นไป ต้องป้องกันมากขึ้น โดยเฉพาะช่วงสายถึงบ่าย วิธีเช็กง่าย ๆ คือดูเงาของตัวเอง ถ้าเงาสั้นกว่าตัวเรา แปลว่ากำลังได้รับรังสียูวีในระดับสูง ประเทศไทยมีแดดแรงเกือบทั้งปี การดูดัชนียูวีในแอปพยากรณ์อากาศจึงช่วยวางแผนได้
เรื่องการดูแลผิวในแต่ละวันเมื่ออยู่ในอากาศร้อนแดดแรง อ่านต่อได้ที่อยู่เมืองร้อนแดดแรง ดูแลผิวประจำวันอย่างไร?
จ้องจอทั้งวันแล้วตาล้า ควรทำอย่างไร?
หลายคนที่ถามเรื่องแสงสีฟ้ากับผิว กังวลเรื่องดวงตาไปพร้อมกัน บทปริทัศน์ปี 2022 ของ Wong และ Bahmani ระบุว่าเป็นที่ยอมรับโดยทั่วไปว่าแสงสีฟ้าจากอุปกรณ์ดิจิทัลไม่ทำอันตรายเฉียบพลันต่อจอประสาทตา ส่วนการได้รับแสงสะสมตลอดชีวิตจะมีผลหรือไม่ยังอยู่ระหว่างการศึกษา สถาบันตาแห่งชาติสหรัฐฯ (NEI) ระบุว่าการจ้องคอมพิวเตอร์เป็นเวลานานทำให้ตาล้าได้
กะพริบตาน้อยลงขณะจ้องจอ
งานวิจัยปี 2003 ในอาสาสมัครสุขภาพดี พบว่าขณะสนทนาคนเรากะพริบตาเฉลี่ยราว 15 ครั้งต่อนาที แต่ขณะทำงานหน้าจอคอมพิวเตอร์เหลือเพียงราว 5 ครั้งต่อนาที
ปรับการใช้จอ
- พักสายตา: NEI แนะนำให้พักทุก 20 นาที โดยมองสิ่งที่อยู่ไกลราว 20 ฟุต (ราว 6 เมตร) นาน 20 วินาที
- พักสั้น ๆ แต่บ่อย Health and Safety Executive ของสหราชอาณาจักร (HSE) ยกตัวอย่างว่าพัก 5 ถึง 10 นาทีทุกชั่วโมงดีกว่าพัก 20 นาทีทุก 2 ชั่วโมง และแนะนำให้ลุกเดิน หรืออย่างน้อยยืดตัวและเปลี่ยนท่า
- เรื่องแว่นกรองแสงสีฟ้า บทปริทัศน์อย่างเป็นระบบของ Cochrane ปี 2023 พบว่าเลนส์กรองแสงสีฟ้าอาจไม่ได้ช่วยลดอาการตาล้าระหว่างใช้คอมพิวเตอร์ในการติดตามผลระยะสั้น เมื่อเทียบกับเลนส์ธรรมดา
เรื่องตาล้าและตาแห้งจากการจ้องจอทั้งวัน อ่านต่อได้ที่จ้องจอทั้งวัน ตาล้า ตาแห้ง ควรทำอย่างไร?
แสงจากหน้าจอตอนกลางคืนมีผลต่อการนอนไหม?
มีผลได้ บทปริทัศน์ปี 2022 ของ Wong และ Bahmani ระบุว่าการได้รับแสงสีฟ้าตอนเย็นและกลางคืนมีผลต่อวงจรการตื่นและการนอนและคุณภาพการนอนได้มาก โดยเฉพาะเมื่อได้รับเป็นประจำ และการใช้อุปกรณ์ดิจิทัลตอนเย็นอาจทำให้หลับช้าลง CDC ของสหรัฐฯ แนะนำให้ปิดอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์อย่างน้อย 30 นาทีก่อนเข้านอน เป็นหนึ่งในนิสัยที่ช่วยให้นอนหลับดีขึ้น การวางมือถือก่อนนอนยังช่วยให้เข้านอนได้ตรงเวลา เพราะการเลื่อนหน้าจอมักกินเวลานานกว่าที่ตั้งใจ
สรุปแล้ว เรื่องที่ทำได้จริงสำหรับคนที่ใช้มือถือและคอมทั้งวันเป็นเรื่องธรรมดา คือป้องกันแดดทุกวัน พักสายตาเป็นระยะ และเลิกใช้หน้าจอก่อนเข้านอน หากมีผื่น รอยด่าง หรือสีผิวที่เปลี่ยนไปจนกังวล ควรปรึกษาแพทย์ผิวหนัง
คำถามที่พบบ่อย
ใช้มือถือและคอมทั้งวัน แสงสีฟ้าทำให้ผิวแก่เร็วจริงไหม?
แสงสีฟ้าคืออะไร มาจากไหน?
ทำงานในออฟฟิศทั้งวัน ต้องทาครีมกันแดดไหม?
จ้องจอทั้งวันแล้วตาล้า ควรทำอย่างไร?
แว่นกรองแสงสีฟ้าจำเป็นไหม?
- Ceresnie M.S. และคณะ 2022 บทปริทัศน์อย่างเป็นระบบ: ผลของแสงสีฟ้าจากอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ต่อผิวหนัง (Photochem Photobiol Sci) ↗
- Campiche R. และคณะ 2020 แสงสีฟ้ากับเม็ดสีผิว การศึกษาแบบสุ่มมีกลุ่มควบคุม (Int J Cosmet Sci) ↗
- Wong N.A., Bahmani H. 2022 บทปริทัศน์งานวิจัยเรื่องความปลอดภัยของแสงสีฟ้าจากอุปกรณ์ดิจิทัล (Heliyon) ↗
- Freudenthaler N. และคณะ 2003 การกะพริบตาขณะใช้จอคอมพิวเตอร์ในอาสาสมัครสุขภาพดี (Graefes Arch Clin Exp Ophthalmol) ↗
- Singh S. และคณะ 2023 เลนส์แว่นกรองแสงสีฟ้ากับการมองเห็น การนอน และสุขภาพจุดรับภาพในผู้ใหญ่ (Cochrane Database Syst Rev) ↗
- สถาบันตาแห่งชาติสหรัฐฯ (NEI): Keep Your Eyes Healthy ↗
- องค์การอาหารและยาสหรัฐฯ (US FDA): Sunscreen: How to Help Protect Your Skin from the Sun ↗
- สำนักงานปกป้องสิ่งแวดล้อมสหรัฐฯ (EPA): UV Index Scale ↗
- Health and Safety Executive สหราชอาณาจักร (HSE): Working safely with display screen equipment - Work routine and breaks ↗
- CDC ของสหรัฐฯ: About Sleep ↗
เราใช้คุกกี้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้งานเว็บไซต์ เมื่อคุณกดยอมรับ เราจะสามารถแสดงเนื้อหาที่ตรงกับความสนใจของคุณได้มากขึ้น และหากต้องการเปลี่ยนความยินยอม สามารถทำได้ทุกเมื่อโดยคลิก “การตั้งค่าคุกกี้” นโยบายการใช้คุกกี้
