มือเท้าเย็นง่าย ดูแลอย่างไรดี?

ถ้ามือเท้าเย็นง่าย ส่วนใหญ่เป็นการตอบสนองตามปกติของร่างกายเมื่อเจอความเย็น สถาบันสุขภาพแห่งชาติสหรัฐฯ (NIAMS) อธิบายว่าเมื่ออยู่ในที่เย็น ร่างกายจะพยายามลดการสูญเสียความร้อนและรักษาอุณหภูมิไว้ หลอดเลือดในชั้นผิวหนังจะหดตัว และย้ายเลือดไปยังหลอดเลือดที่อยู่ลึกเข้าไปในร่างกาย ในชีวิตประจำวันให้ทำให้ทั้งตัวอุ่นไปพร้อมกับมือและเท้า เตรียมเสื้อคลุมไว้สำหรับห้องแอร์เย็นจัด ดูแลความเครียด และเลี่ยงนิโคติน ถ้านิ้วมือนิ้วเท้าเปลี่ยนสีหรือมีแผล ควรพบแพทย์

ทำไมมือเท้าถึงเย็นง่าย?

มือและเท้าเป็นส่วนแรก ๆ ที่รู้สึกเย็น

ร่างกายเก็บความร้อนไว้ก่อน

NIAMS อธิบายว่าเมื่อเจอความเย็น หลอดเลือดในชั้นผิวหนังจะหดตัว ย้ายเลือดจากหลอดเลือดใกล้ผิวไปยังหลอดเลือดที่อยู่ลึกเข้าไปในร่างกาย ช่วยลดการสูญเสียความร้อนและรักษาอุณหภูมิของร่างกาย นิ้วมือนิ้วเท้าที่เย็นตอนอยู่ในห้องเย็นจึงเป็นส่วนหนึ่งของกลไกนี้

มือและเท้าเสียความร้อนได้ง่าย

สถาบันผู้สูงอายุแห่งชาติสหรัฐฯ แนะนำให้สวมถุงมือเพื่อป้องกันการสูญเสียความร้อนทางมือ และสถาบันด้านความปลอดภัยในการทำงานของ CDC (NIOSH) แนะนำให้ปกป้องหู ใบหน้า มือ และเท้าเมื่ออยู่ในที่เย็น

มือเท้าเย็น แปลว่าเลือดไหลเวียนไม่ดีหรือเปล่า?

ส่วนใหญ่ไม่ใช่ การที่หลอดเลือดหดตัวเมื่อเจอความเย็นเป็นวิธีที่ร่างกายใช้เก็บความร้อนตามปกติ สิ่งที่ต้องดูคือมีอาการอะไรร่วมด้วย

รายละเอียดของคอลัมน์ขวาอยู่ในหัวข้อ "ควรไปพบแพทย์เมื่อไร" ด้านล่าง

อะไรในชีวิตประจำวันที่ทำให้มือเท้าเย็นขึ้น?

บางเรื่องในชีวิตประจำวันทำให้หลอดเลือดที่มือและเท้าหดตัวมากขึ้น

ยาบางชนิด

NIAMS ระบุว่ายาบางชนิดทำให้นิ้วมือนิ้วเท้าไวต่อความเย็นมากขึ้น และแนะนำให้ปรึกษาแพทย์เรื่องยาที่ใช้อยู่และก่อนเริ่มยาใหม่ อย่าหยุดยาเอง

ดูแลมือเท้าเย็นในชีวิตประจำวันอย่างไร?

เป้าหมายคือทำให้ทั้งตัวอุ่น ไม่ใช่แค่มือและเท้า และลดสิ่งที่ทำให้มือเท้าเย็นขึ้น

ทำให้ลำตัวอุ่นด้วย

NIAMS ระบุว่าการทำให้มือเท้าอุ่นอย่างเดียวมักไม่พอ ต้องทำให้แกนกลางลำตัว (หน้าอก ท้อง และศีรษะ) อุ่นด้วย สถาบันผู้สูงอายุแห่งชาติสหรัฐฯ แนะนำให้ใส่เสื้อผ้าหลวม ๆ หลายชั้น เพราะอากาศระหว่างชั้นช่วยเก็บความอุ่น และสวมหมวก ผ้าพันคอ และถุงมือเพื่อป้องกันการสูญเสียความร้อน รวมถึงใส่ถุงเท้าและรองเท้าใส่ในบ้านแม้อยู่ในบ้านในวันที่อากาศเย็น

ในออฟฟิศ ห้าง หรือรถโดยสารที่เปิดแอร์

NIAMS แนะนำให้นำเสื้อกันหนาวหรือแจ็กเก็ตไปด้วยเมื่อไปในอาคารที่อาจเปิดแอร์

ในเมืองไทย ความเย็นที่เจอในชีวิตประจำวันมักมาจากแอร์มากกว่าอากาศ ลองทำตามนี้

• เตรียมเสื้อคลุมหรือแจ็กเก็ตบาง ๆ ไว้ที่โต๊ะทำงาน และใส่ถุงเท้ากับรองเท้าหุ้มส้น
• ถ้าทำได้ ให้นั่งห่างจากช่องลมแอร์ หรือขอปรับอุณหภูมิ
• พกเสื้อคลุมบาง ๆ ติดตัวเวลาขึ้นรถโดยสาร รถไฟฟ้า ดูหนัง หรือเดินห้างที่แอร์เย็น

ขยับร่างกายสม่ำเสมอ

NIAMS ระบุว่าการออกกำลังกายสม่ำเสมอช่วยรับมือกับความเครียดและช่วยให้เลือดไหลเวียนดีขึ้น เวลานั่งนาน ๆ ให้ลุกเดินเป็นระยะ และขยับนิ้วมือ ข้อเท้า และนิ้วเท้า

เลี่ยงนิโคติน

NIAMS อธิบายว่านิโคตินในบุหรี่และน้ำยาบุหรี่ไฟฟ้าบางชนิดทำให้หลอดเลือดหดตัว ถ้าสูบบุหรี่อยู่ ให้ปรึกษาแพทย์เพื่อวางแผนเลิก

ดูแลความเครียด

เพราะความเครียดทำให้หลอดเลือดหดตัวได้ NIAMS จึงแนะนำให้ฝึกจัดการความเครียด เช่น การทำสมาธิ การหายใจลึก ๆ หรือวิธีผ่อนคลายอื่น ๆ

ทำให้มือเท้าที่เย็นกลับมาอุ่น

มือเท้าเย็นแบบไหนควรไปพบแพทย์?

มือเท้าเย็นเป็นครั้งคราวเป็นเรื่องปกติ ควรพบแพทย์ถ้า

• นิ้วมือหรือนิ้วเท้าเปลี่ยนเป็นสีขาว แล้วเป็นสีคล้ำอมฟ้าเมื่อเจอความเย็น และเป็นสีแดงเมื่ออุ่นขึ้น
• มีแผลเล็ก ๆ ที่เจ็บ โดยเฉพาะที่ปลายนิ้วมือหรือนิ้วเท้า
• ผิวที่มือแตกหรือมีแผลแล้วไม่หาย

NIAMS อธิบายว่าสีที่เปลี่ยนและแผลเหล่านี้เป็นสัญญาณของนิ้วมือนิ้วเท้าที่ไวต่อความเย็น และแผลควรได้รับการดูแลโดยเร็ว

ถ้าไม่แน่ใจว่ามือเท้าเย็นของตัวเองปกติหรือไม่ ปรึกษาแพทย์ได้เสมอ จดไว้ว่าเย็นตอนไหน นานแค่ไหน และมีอาการอื่นอะไรบ้าง แล้วนำไปให้แพทย์ดู