ก่อนตรวจสุขภาพซ้ำ ควรปรับการใช้ชีวิตอะไรบ้าง?

ก่อนถึงวันตรวจสุขภาพซ้ำ อย่างแรกคือทำตามที่แพทย์หรือสถานพยาบาลบอกไว้ รวมถึงระยะเวลางดอาหาร การตรวจบางรายการยังต้องไม่กินมากเกินไป เลี่ยงแอลกอฮอล์ บุหรี่ หรือการออกกำลังกายหนักในวันก่อนตรวจ จึงควรถามว่ารายการของเราต้องเตรียมอะไร และนอนให้พอ ยาประจำให้กินต่อ เว้นแต่แพทย์บอกให้หยุด ส่วนช่วงหลายเดือนก่อนตรวจ สิ่งที่ควรทำคือใช้ชีวิตตามนิสัยปกติเรื่องอาหาร การขยับร่างกาย การนอน และแอลกอฮอล์ ไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนนิสัยเพื่อการตรวจโดยเฉพาะ และในวันตรวจ ให้ขอให้แพทย์อธิบายผลให้ฟัง

วันก่อนตรวจและเช้าวันตรวจ ควรทำอย่างไร?

การเตรียมตัวส่วนใหญ่อยู่ใน 24 ชั่วโมงสุดท้าย MedlinePlus บริการข้อมูลสุขภาพของหอสมุดแพทยศาสตร์แห่งชาติสหรัฐฯ ระบุว่า ขั้นแรกของการตรวจทางห้องปฏิบัติการทุกชนิดคือทำตามคำแนะนำของผู้ให้บริการสุขภาพทุกข้อ

ทำตามคำแนะนำเรื่องงดอาหาร

MedlinePlus อธิบายว่าการงดอาหารคือไม่กินและไม่ดื่มอะไรนอกจากน้ำเปล่า ตั้งแต่หลายชั่วโมงไปจนถึงข้ามคืน เพราะสารอาหารจากอาหารยังอยู่ในกระแสเลือดอีกช่วงหนึ่ง และอาจทำให้ผลตรวจเลือดบางรายการเปลี่ยนไป ระยะเวลาต่างกันไปตามรายการตรวจ จึงควรถามสถานพยาบาลว่าต้องงดนานเท่าไร Cleveland Clinic ระบุว่าโดยทั่วไปอยู่ราว 10 ถึง 12 ชั่วโมง หลายคนจึงนัดตรวจตอนเช้าและงดอาหารข้ามคืน

Cleveland Clinic แนะนำให้ดื่มเฉพาะน้ำเปล่า และอธิบายว่ากาแฟทำให้ปัสสาวะบ่อยขึ้น ซึ่งมีผลต่อผลตรวจบางรายการได้ กาแฟแก้วโปรดจึงเก็บไว้ดื่มหลังตรวจเสร็จ

วันก่อนตรวจ

MedlinePlus ระบุว่าการตรวจทางห้องปฏิบัติการบางรายการอาจต้องเตรียมตัว เช่น

• ไม่กินมากเกินไปในวันก่อนตรวจ
• เลี่ยงแอลกอฮอล์
• ไม่สูบบุหรี่
• เลี่ยงการออกกำลังกายหนัก

ให้ถามสถานพยาบาลว่าข้อไหนใช้กับรายการตรวจของเรา ถ้าใช้ งานเลี้ยงวันเกิด การนั่งดื่มกับเพื่อน หรือการเข้ายิมหนัก ๆ ในคืนก่อนตรวจ ควรเลื่อนไปวันอื่น ส่วนมื้อเย็นปริมาณปกติและการเดินเบา ๆ ทำได้

นอนให้พอในคืนก่อนตรวจ

CDC ของสหรัฐฯ แนะนำให้ผู้ใหญ่อายุ 18 ถึง 60 ปีนอน 7 ชั่วโมงขึ้นไป เข้านอนและตื่นนอนเวลาเดิม ปิดอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์อย่างน้อย 30 นาทีก่อนนอน และเลี่ยงมื้อใหญ่และแอลกอฮอล์ก่อนนอน ถ้านัดตรวจแต่เช้า ให้เข้านอนเร็วขึ้นแทนการนอนน้อยลง

ก่อนตรวจสุขภาพ ต้องหยุดยาประจำไหม?

ไม่ควรหยุดเอง MedlinePlus แนะนำว่าไม่ควรหยุดยาใด ๆ เว้นแต่ผู้ให้บริการสุขภาพบอกให้หยุด Cleveland Clinic ระบุว่าโดยทั่วไปกินยาประจำทั้งยาตามใบสั่งแพทย์และยาที่ซื้อเองได้ตามปกติก่อนเจาะเลือดแบบงดอาหาร เว้นแต่แพทย์แนะนำเป็นอย่างอื่น

แจ้งสถานพยาบาลว่าใช้อะไรอยู่บ้าง

MedlinePlus แนะนำให้แจ้งยา วิตามิน และอาหารเสริมทุกอย่างที่ใช้อยู่ รวมถึงยาที่ซื้อเองโดยไม่มีใบสั่งแพทย์ เพราะบางอย่างมีผลต่อผลตรวจบางรายการได้ จดชื่อและความถี่ที่ใช้ไว้ หรือถ่ายรูปกล่องยาไปด้วย

ถ้าสถานพยาบาลให้คำแนะนำพิเศษ

การตรวจบางรายการต้องเตรียมตัวต่างออกไป เช่น เลี่ยงอาหารหรือยาบางชนิดตามเวลาที่กำหนด MedlinePlus แนะนำให้ทำความเข้าใจคำแนะนำให้ชัดก่อนวันตรวจ และถามผู้ให้บริการสุขภาพถ้ามีอะไรไม่แน่ใจ

ช่วงหลายเดือนก่อนตรวจ ควรใช้ชีวิตอย่างไร?

ถ้าแพทย์ให้คำแนะนำเฉพาะไว้ตอนตรวจครั้งก่อน ให้ทำตามนั้นก่อน นอกจากนั้น แนวทางทั่วไปด้านล่างใช้ได้กับผู้ใหญ่ส่วนใหญ่ เป็นนิสัยสำหรับชีวิตปกติ ไม่ใช่วิธีเตรียมตัวเพื่อการตรวจครั้งเดียว

อาหาร

โภชนบัญญัติ 9 ประการของกรมอนามัย มีข้อแนะนำ เช่น กินอาหารครบ 5 หมู่ กินข้าวเป็นอาหารหลัก กินปลา ไข่ เนื้อสัตว์ไม่ติดมันและถั่วเมล็ดแห้ง กินผักและผลไม้เป็นประจำ และลดหวาน มัน เค็ม ในทางปฏิบัติ เช่น เพิ่มผัก 1 อย่างเวลากินข้าวนอกบ้าน เลือกอาหารนึ่งหรือต้มบ่อยขึ้น และดื่มน้ำเปล่าแทนน้ำหวาน

การขยับร่างกาย

WHO แนะนำให้ผู้ใหญ่มีกิจกรรมทางกายระดับปานกลาง เช่น เดินเร็ว สัปดาห์ละ 150 ถึง 300 นาที ร่วมกับการเสริมสร้างกล้ามเนื้ออย่างน้อย 2 วันต่อสัปดาห์ และลดเวลานั่ง ถ้าไม่ค่อยได้ขยับ ให้เริ่มจากการเดินสั้น ๆ แล้วค่อย ๆ เพิ่ม

การนอน

CDC แนะนำให้ผู้ใหญ่อายุ 18 ถึง 60 ปีนอน 7 ชั่วโมงขึ้นไป อายุ 61 ถึง 64 ปีนอน 7 ถึง 9 ชั่วโมง และอายุ 65 ปีขึ้นไปนอน 7 ถึง 8 ชั่วโมง โดยเข้านอนและตื่นนอนเวลาเดิมทุกวัน

แอลกอฮอล์

NHS แนะนำว่าทั้งผู้ชายและผู้หญิงไม่ควรดื่มเป็นประจำเกินสัปดาห์ละ 14 หน่วยแอลกอฮอล์ ถ้าดื่มถึงระดับนี้ควรกระจายไปอย่างน้อย 3 วัน และควรมีวันที่ไม่ดื่มหลายวันในแต่ละสัปดาห์ โภชนบัญญัติของไทยก็แนะนำให้งดหรือลดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์

เปลี่ยนทุกอย่างช่วงก่อนตรวจไม่กี่วัน ดีไหม?

ไม่ควรเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่แบบกะทันหันก่อนตรวจ

ผลตรวจควรสะท้อนชีวิตปกติ

MedlinePlus ระบุว่าจุดประสงค์ของการเตรียมตัวคือให้ผลตรวจถูกต้องและเชื่อถือได้ การตรวจสุขภาพมีประโยชน์ที่สุดเมื่อสะท้อนชีวิตปกติของเรา จึงไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนนิสัยเพื่อการตรวจโดยเฉพาะ

ไม่งดอาหารนานกว่าที่ได้รับคำแนะนำ

ทำตามระยะเวลางดอาหารที่สถานพยาบาลบอก MedlinePlus แนะนำให้ถามผู้ให้บริการสุขภาพว่าต้องงดนานเท่าไร แทนการคาดเดาเอง การอดมื้อติดกันหลายวันก่อนตรวจไม่ใช่ส่วนหนึ่งของการเตรียมตัวตามปกติ

บอกตามจริงว่าทำอะไรไปบ้าง

MedlinePlus ระบุว่าการทำต่างจากคำแนะนำแม้เพียงเล็กน้อยก็อาจมีผลต่อผลตรวจได้มาก จึงควรแจ้งเจ้าหน้าที่ถ้าไม่ได้ทำตามคำแนะนำทุกข้อ Cleveland Clinic ระบุว่าถ้าลืมงดอาหาร การแจ้งแพทย์ช่วยเลี่ยงการตรวจที่ไม่จำเป็น และอาจต้องกลับมาตรวจใหม่โดยงดอาหาร

ควรเตรียมอะไรไป และถามแพทย์เรื่องอะไรบ้าง?

การเตรียมตัวเล็กน้อยช่วยให้การพบแพทย์ได้ประโยชน์มากขึ้น

สิ่งที่ควรนำไป

• ผลตรวจครั้งก่อน ถ้ามี
• รายการหรือรูปถ่ายยา วิตามิน และอาหารเสริมทุกอย่างที่ใช้อยู่
• บันทึกสิ่งที่เปลี่ยนไปตั้งแต่ตรวจครั้งก่อน เช่น การนอน การขยับร่างกาย การดื่มแอลกอฮอล์ ชั่วโมงทำงาน หรือความรู้สึกของร่างกาย

สิ่งที่ควรถาม

• ผลแต่ละรายการหมายความว่าอย่างไรสำหรับเรา และรายการไหนที่ควรติดตาม
• ต้องตรวจซ้ำอีกไหม และเมื่อไร
• ก่อนตรวจครั้งต่อไปควรเตรียมตัวอย่างไร

ผลตรวจควรให้แพทย์ที่รู้ประวัติของเราเป็นผู้อธิบาย ถ้ามีอาการใหม่หรือรู้สึกไม่สบายก่อนถึงวันนัด ไม่ต้องรอวันตรวจ ให้ไปพบแพทย์เร็วขึ้น